تدوین الگوی شکل‌گیری خانواده‌های چندهمسر در استان سیستان و بلوچستان: مطالعه‌ای به روش بنیادبخشی نظریه

زمینه: یکی از اشکال ازدواج، ازدواج یک مرد با چند زن می‌باشد که پدیدۀ چندهمسری نام دارد. چندهمسری در استان سیستان و بلوچستان نسبت به سایر استان‌ها مرسوم‌تر است لذا تدوین الگوی شکل‌گیری خانواده‌های چندهمسر در سیستان و بلوچستان می‌توان در طراحی برنامه‌های فرهنگی اثرگذار باشد.هدف: هدف پژوهش حاضر تدوین الگوی شکل‌گیری خانواده‌های چندهمسر در استان سیستان و بلوچستان بود.روش: پژوهش حاضر با روش پژوهش کیفی بنیادبخشی نظریه انجام شده است. مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل شوهران، همسران و فرزندان خانواده‌های چندهمسری بودند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته از 12 نفر همسر، 10 نفر فرزند (6 دختر و 4 پسر) و 7 نفر شوهر جمع‌آوری شد و نمونه‌گیری تا اشباع نظری ادامه داشت. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی استفاده شد. برای تامین روایی و پایایی از معیارهای لینکن و گوبا استفاده شد.یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان‌دهنده هجده مفهوم محوری و شش مقولۀ گزینشی بود که در قالب مدل پارادیمی شامل شرایط علی (گرایش به زیبایی، نقص جسمی و جنسی، بی‌توجهی، تعارضات فکری)، شرایط راهبردی (دخالت خانواده و اطرافیان، تاثیرات زن اول)، علل زمینه‌ای (باور و اندیشه، تنوع‌طلبی، تبعیض جنسیتی)، تسهیل‌کننده‌ها (تمکن مالی، ارزش‌های دینی و اجتماعی)، محدودکننده‌ها (مشکلات اقتصادی، تحصیلات، اخلاقیات و احساسات)، پیامدها (اثرات چندهمسری بر فرزندان، تزلزل شان اجتماعی زنان، پیدایش مشکلات مالی، آسیب‌های زن اول و بنیان خانواده) سازمان یافت.نتیجه‌گیری: به‌طورکلی می‌توان نتیجه گرفت دلایل متعددی از جمله تعارضات فکری بین زوجین، باورها و اندیشه، فشار خانواده و اطرافیان و غیره باعث گرایش مردان به سمت شکل‌گیری خانواده‌های چندهمسر شده است و شکل‌گیری خانواده‌های چندهمسر آسیب‌های جدی به تمامی اعضای خانواده به‌خصوص زنان و فرزندان وارد می‌کند

development of a model for the formation of polygamous families in sistan and baluchistan province: a study using the grounded theory approach

background: one form of marriage involves a man marrying multiple women, a phenomenon known as polygamy. polygamy is more prevalent in sistan and baluchestan province compared to other regions. thus, developing a model for the formation of polygamous families in sistan and baluchestan can be effective in designing cultural programs.aim: the present study aimed to develop a model for the formation of polygamous families in sistan and baluchestan province.method: this research was conducted using a qualitative grounded theory approach. participants included husbands, wives, and children from polygamous families, selected through purposive sampling. data were collected through semi-structured interviews with 12 wives, 10 children (6 daughters and 4 sons), and 7 husbands. sampling continued until theoretical saturation was reached. data analysis was conducted using open, axial, and selective coding. lincoln and guba’s criteria were employed to ensure validity and reliability.results: the analysis yielded eighteen core concepts grouped into six selective categories, presented within a paradigm model. these categories included causal conditions (e.g., inclination towards beauty, physical and sexual deficiencies,inattention, and intellectual conflicts); strategic conditions (e.g., family interference, and influence of the first wife); background causes (e.g., beliefs and thoughts, diversity, gender discrimination); facilitators (e.g., financial resources, religious and social values); constraints (e.g., economic challenges, educational and emotional factors); and consequences (e.g., impacts of polygamy on children, women’s social instability, family financial issues, harm to the first wife and family foundation).conclusions: overall, it can be concluded that multiple factors—including intellectual conflicts between spouses, beliefs and values, and family and social pressures—have driven men toward forming polygamous families. such family structures introduce significant challenges for all family members, particularly women and children. write the final result of the research in one sentence.