مدل‌سازی ساختاری تفسیری پیشایندهای تفرقه‌انگیزی در سازمان‌های دولتی

هدف: پویایی و پیچیدگی از ویژگی‌های مهم و بارز سازمان‌های امروزی هستند و بررسی عوامل موثر بر تفرقه‌انگیزی در آنها اهمیت زیادی دارد. در نتیجه، پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی ساختاری تفسیری پیشایندهای تفرقه‌انگیزی در سازمان‌های دولتی انجام شد. روش‌شناسی: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا، مقطعی بود. جامعه پژوهش حاضر مدیران با سابقه بالا در سازمان‌های دولتی و خبرگان آشنا به حیطه پژوهش بودند که طبق اصل اشباع نظری تعداد 12 نفر از آنها با روش‌های نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار مطالعه حاضر مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با مدیران و خبرگان و تکمیل پرسشنامه ساخته‌شده بر اساس آنها توسط مدیران و خبرگان بود که شاخص‌های روانسنجی آن بررسی و تایید شد. داده‌ها با روش‌های تحلیل محتوا و مدل‌سازی ساختاری تفسیری در نرم‌افزار pls تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که پیشایندهای تفرقه‌انگیزی در سازمان‌های دولتی دارای 15 مفهوم اصلی در 4 مقوله ساختار تمرکزگرا (با چهار مفهوم شخصیت سودجو، پیچیدگی شدید، تمرکز قدرت و خط‌مشی‌ها و راهبردهای ناهمگون)، شخصیت پنهان‌کار (با سه مفهوم شخصیت فریب‌کار، بی‌قیدی نسبت به اعتقادها و ارزش‌ها و شخصیت چاپلوس)، مدیران و رهبران دورو (با چهار مفهوم مدیران جلسه‌ای، مدیران منفعل، اعتمادبه‌نفس نابخردانه و مدیران خودکامه) و فرهنگ سیاست‌زده (با چهار مفهوم بی‌عدالتی ادراک‌شده، مدیران غیرپاسخگو، مسئولیت‌گریزی و خویشاوندسالاری) بود. همچنین، مفاهیم شخصیت سودجو، شخصیت فریب‌کار، شخصیت چاپلوس، اعتمادبه‌نفس نابخردانه، مدیران خودکامه، بی‌عدالتی ادراک‌شده، مسئولیت‌گریزی و خویشاوندسالاری در سطح اول، مفاهیم پیچیدگی شدید، مدیران جلسه‌ای، مدیران منفعل و مدیران غیرپاسخگو در سطح دوم و مفاهیم تمرکز قدرت، خط‌مشی‌ها و راهبردهای ناهمگون و بی‌قیدی نسبت به اعتقادها و ارزش‌ها در سطح سوم قرار داشتند. در نهایت، مدل ساختاری تفسیری پیشایندهای تفرقه‌انگیزی در سازمان‌های دولتی ترسیم شد. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، متخصصان و برنامه‌ریزان سازمانی می‌توانند از نتایج این مطالعه بهره‌برداری کرده و از مفاهیم و مقوله‌های شناسایی‌شده برای کاهش تفرقه‌انگیزی استفاده نمایند.

interpretive structural modeling of divisiveness antecedents in government organizations

objective: dynamics and complexity are important and prominent features of today's organizations and examining the factors affecting on divisiveness in them is of great importance. as a result, the present study was conducted an interpretive structural modeling of the divisiveness antecedents in government organizations. methodology: this study in terms of purpose was applied and in terms of implementation method was cross sectional. the population of the present research was managers with high experience in government organizations and experts familiar with the research field, which according to the principle of theoretical saturation number of 12 people of them were selected as samples with using purposive and snowball sampling methods. the instrument of the present study was semi structured interview with managers and experts and the completion of a questionnaire based on them by managers and experts, which whose psychometric indicators were reviewed and confirmed. the data were analyzed with using content analysis and interpretive structural modeling methods in pls software. findings: the findings of the present research showed that divisiveness antecedents in government organizations had 15 main concepts in 4 categories of centralized structure (with four concepts of profit seeking personality, extreme complexity, power concentration and heterogeneous policies and strategies), secretive personality (with three concepts of deceptive personality, laxity towards beliefs and values and flattering personality), duplicitous managers and leaders (with four concepts of sessional managers, passive managers, unreasonable self confidence and autocratic managers) and politicized culture (with four concepts of perceived injustice, non responsive managers, evasion of responsibility and nepotism). also, the concepts of profit seeking personality, deceitful personality, flattering personality, unreasonable self confidence, autocratic managers, perceived injustice, evasion of responsibility and nepotism were at the first level, the concepts of extreme complexity, sessional managers, passive managers and non responsive managers were at the second level and the concepts of power concentration, heterogeneous policies and strategies and laxity towards beliefs and values ​​were at the third level. finally, an interpretive structural model of the divisiveness antecedents in government organizations was drawn. conclusion: according to the results of the present research, organizational experts and planners can exploit the results of this study and use the identified concepts and categories to reduce divisiveness.