طراحی مدل عوامل محیطی استراتژیک در بازار سرمایه با رویکرد مدلسازی تفسیری-ساختاری

هدف: هدف این تحقیق، شناسایی و تجزیه و تحلیل روابط عوامل محیطی استراتژیک موثر در بازار سرمایه است که اهمیت درک آن را در پویایی بازار سرمایه برجسته می‌کند. روش‌شناسی: تحقیق از لحاظ هدف، توسعه ای-کاربردی و از لحاظ گردآوری داده‌ها آمیخته می‌باشد. مشارکت کنندگان تحقیق در بخش کیفی و کمی شامل 16 نفر از مدیران و کارشناسان ارشد بازار بورس اوراق بهادار و فرابورس می‌باشد که به صورت نظری، هدفمند و دسترس بر مبنای اشباع نظری انتخاب شده اند. اجزای مدل با رویکرد تحلیل محتوا و مصاحبه نیمه ساختار یافته با خبرگان شناسایی، دسته بندی و تعیین و سپس روابط و سطح بندی آن‌ها به روش مدلسازی تفسیری-ساختاری انجام شده است. شاخص‌های مدل با نسبت روایی محتوایی بررسی و ارزیابی شدند. یافته‌ها: یافته‌های بخش کیفی نشان داده است که عوامل محیطی استراتژیک در بازار سرمایه شامل عوامل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، تکنولوژی، زیست محیطی، و قانونی همراه با 81 شاخص و 15 عامل است. طبق یافته‌ای بخش کمی، «عوامل شرایط سیاسی-اقتصادی منطقه ای»، «سیاست‌های اقتصادی»، «شرایط سیاسی حاکم»، و «شرایط محیط زیست» در سطح اول و «قوانین تجاری دولت بر بازار سرمایه» و «قوانین و مقررات مربوط به بازار سرمایه» در سطح دوم بیشترین تاثیرگذاری بر سایر عوامل در بازار سرمایه دارد در حالی که «قوانین و تصمیمات شرکت‌های بازار سرمایه» و «عوامل اقتصادی مرتبط با شرکت‌های بازار سرمایه» از عوامل محیطی بیشترین تاثیرپذیری دارد. نتیجه‌گیری: این یافته و مدل نشان می‌دهد که مدیران باید بازار سرمایه را از طریق عوامل سیاسی بهبود دهند و سرمایه گذارن با تمرکز بر رویدادهای سیاسی و اقتصادی کلان برنامه ریزی کنند.

designing a model of strategic environmental factors in the capital market with an interpretive-structural modeling approach

objective: the aim of this study is to identify and analyze the relationships between strategic environmental factors affecting the capital market, highlighting the importance of understanding them in the dynamics of the capital market. methodology: this research is both developmental-applied in terms of its purpose and mixed-method in terms of data collection. the participants in the qualitative and quantitative sections of the study include 16 senior managers and experts from the tehran stock exchange and over-the-counter (otc) market, selected based on theoretical, purposive, and accessibility sampling methods until theoretical saturation. the components of the model were identified, categorized, and determined through content analysis and semi-structured interviews with experts, and then their relationships and levels were established using the interpretive-structural modeling approach. the validity ratio of the model’s indices was assessed and evaluated through content validity. findings: the findings of the qualitative section indicate that the strategic environmental factors in the capital market consist of political, economic, social, technological, environmental, and legal factors, along with 81 indices and 15 factors. according to the findings of the quantitative section, ®ional political-economic conditions,& &economic policies,& &dominant political conditions,& and &environmental conditions& are the most influential factors on other factors in the capital market, while &government business regulations on the capital market& and ®ulations related to the capital market& are in the second tier of influence. on the other hand, &corporate regulations in the capital market& and &economic factors related to companies in the capital market& are the most affected by environmental factors. conclusion: these findings and the model suggest that managers should improve the capital market through political factors, and investors should focus on macroeconomic and political events when planning.