ارائه الگوی راهبردی و علی اهمیت حسابرسی در بازار مالی ایران

هدف: هدف پژوهش حاضر ارائه الگوی راهبردی و علی اهمیت حسابرسی در بازار مالی ایران می‌باشد. روش‌شناسی: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نوع توصیفی - تحلیلی می‌باشد. پژوهش حاضر بر مبنای روش کیفی انجام شده است. جامعۀ آماری پژوهش را سه گروه(حسابداران رسمی، اساتید دانشگاهی و حسابرسان فعال) تشکیل می‌دهد که با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله برفی و نقطه اشباع نظری 11 نفر انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساختار یافته برگرفته از مبانی نظری می‌باشد. شیوه تجزیه و تحلیل این بخش با استفاده از نظریه داده بنیاد می‌باشد. یافته‌ها: نتایج این بخش از تحقیق در قالب دو مقوله علی و راهبردی تبیین گردید. عوامل راهبردی شامل توجه به عناصر و ماهیت صورت‌های مالی، تخصصی سازی حسابرسی، مبسوط کردن استاندارها و تطبیق کامل صورت‌های مالی با محک معیار استانداردهای حسابداری می‌باشد. همچنین، بر اساس یافته‌های مطالعه، اهم مقوله‌های علی شناسایی شده عبارتند از:  تعیین سطح بر مبنای معیار انتخابی (معمولا به صورت درصدی از آن)، وجه انتخاب‌ها و تصمیمات (به معنای توصیف قضاوت به کار رفته)، ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری حسابرس و رعایت و عدم رعایت قوانین و مقررات و آیین نامه مالی،می ‌باشد.  نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر با ارائه الگویی راهبردی و علی، نشان داد که اهمیت حسابرسی در بازار مالی ایران تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله تخصص‌گرایی، تطبیق استانداردها و ویژگی‌های رفتاری حسابرسان قرار دارد. این یافته‌ها می‌تواند به بهبود قضاوت‌های حسابرسی و گزارشگری مالی کمک کند.

presentation of a strategic and causal model of audit materiality in iran’s financial market

objective: the present study aims to propose a strategic and causal model of audit materiality in iran’s financial market. methodology: this study is applied in purpose and descriptive-analytical in nature. it employs a qualitative approach. the statistical population includes three groups: certified accountants, university professors, and active auditors. using the snowball sampling method and achieving theoretical saturation, 11 individuals were selected. the data collection tool was a semi-structured interview derived from theoretical foundations. the analysis was conducted using grounded theory. findings: the findings of this study are explained in two categories: strategic and causal factors. the strategic factors include attention to the elements and nature of financial statements, specialization in auditing, expanding standards, and fully aligning financial statements with the benchmark of accounting standards. additionally, based on the study’s findings, the main causal categories identified are determining the materiality level based on the selected criteria (usually expressed as a percentage), the basis of choices and decisions (interpreted as a description of applied judgment), ethical and behavioral characteristics of the auditor, and compliance or non-compliance with financial laws, regulations, and bylaws. conclusion: this study, by presenting a strategic and causal model, demonstrated that audit materiality in iran’s financial market is influenced by factors such as specialization, standard alignment, and auditors’ behavioral traits. these findings can contribute to improving audit judgments and financial reporting.