روند شکل گیری دیدگاه های فلسفی فیودور داستایِفْسْکی

ویژگی بارز فلسفۀ روسی پیوند تنگاتنگ آن با ادبیات است و فیودور داستایِفْسْکی یکی از برجسته‌ترین نمایندگان ادبیات روسی است که در دل آثار خلاقه‌اش، به بحث و بررسی پیرامون مسائل پیچیدۀ اخلاقی پرداخت و متونی ادبی به بشریت عرضه کرد که قادرند تاملات متون فلسفی را نیز در خود داشته باشند. در این مقاله با نظر به پست و بلند زندگی و میراث ادبی‌ به جای مانده از فیودور داستایِفْسْکی، به روند شکل‌گیری و گسترش دیدگاه‌های فلسفی این نویسندۀ بزرگ قرن نوزدهم روسیه می‌پردازیم و می‌کوشیم دریابیم که او چگونه در دوره‌های مختلف زندگی با تکیه بر مبانی اخلاقی و علایق فلسفی‌اش جهان‌بینی خود را سامان داد. این پژوهش با استناد به منابع کتابخانه‌ای، روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد میان‌رشته‌ای انجام شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که نگاه داستایِفْسْکی به فرآیند شکل‌گیری انسان، بنیادهای فلسفی و انسان‌شناختی ویژه‌ای دارد.. او که در جوانی پیرو ایده های سوسیالیسم بود، پس از تجربۀ لحظۀ پر رنج اعدام و زندان و تبعید دگرگون گشت و نگاه فلسفی و تراژیک جدیدی به زندگی پیدا کرد. او به فردی ایمان‌گرا بدل شد، ایمانی که از نتایج اصلی‌اش ایدۀ رستگاری به یاری خوانش فلسفی از رنج بود و ما شاهد انعکاس این ایده در تمامی آثار متاخر او هستیم.

the formation process of fyodor dostoevsky’s philosophical views

the distinctive feature of russian philosophy is its close connection with literature, and fyodor dostoyevsky is one of the most prominent representatives of russian literature, who discussed complex moral issues at the heart of his creative works and created literary texts containing philosophical reflections. this research, by carefully examining the life and literary legacy of fyodor dostoyevsky, examines the process of formation and expansion of the philosophical views of this great russian writer of the 19th century. this study also tries to find out how he organized his worldview in different stages of life based on his moral foundations and intellectual interests. this research used library sources, the descriptive-analytical method, and the interdisciplinary approach. the results show that dostoyevsky had a special view of the process of human formation. he, who was a follower of socialist ideas in his youth, changed after experiencing the painful moment of execution, prison, and exile. as a result, he found a new tragic view of life. he became a believer; a faith that its main result was the idea of salvation through suffering. the reflection of this idea can be seen in all his later works.