آینده‌نگاری کلان روندهای حاکم بر صنعت خودرو: تحلیل تحولات فناورانه، اجتماعی و اقتصادی و تاثیرات آن‌ها بر تحولات منطقه‌ای آینده صنعت خودرو به روش غربال‌گری فازی

تحولات صنعت خودرو به‌واسطه تغییرات سریع فناورانه، اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی، و تاثیرات منطقه‌ای آن‌ها، نیازمند بررسی دقیق کلان‌روندهای تاثیرگذار بر این صنعت در مناطق مختلف است؛ بنابراین، پژوهش حاضر با هدف شناسایی، اولویت‌بندی و تحلیل کلان‌روندهای اصلی تاثیرگذار بر آینده صنعت خودرو در افق ده‌ساله و در بسترهای جغرافیایی مختلف انجام گردید. این پژوهش از نوع کاربردی با رویکرد توصیفی است که به‌صورت کیفی با استفاده از روش غربال‌گری فازی به‌عنوان یک روش تحلیلی توصیفی-پیمایشی به‌منظور تحلیل پیچیدگی‌ها و عدم‌قطعیت‌ها در فرایند تصمیم‌گیری مورد استفاده قرار گرفت. جامعه آماری این پژوهش 17 صاحب‌نظر در حوزه‌های صنعت خودرو و آینده‌پژوهی بود که نظرات آن‌ها به‌عنوان داده‌های اصلی برای تحلیل به کار گرفته شد. داده‌ها با استفاده از ماتریس‌های فازی خوش‌بینانه و بدبینانه و ترکیب آن‌ها تحلیل و در نهایت، کلان‌روندهای تاثیرگذار بر صنعت خودرو رتبه‌بندی شد. با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی و همچنین مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، شش کلان روند شناسایی شد که بر حسب پنج معیار مستخرج از اسناد و مدارک مربوطه، اولویت‌بندی شدند. نتایج پژوهش نشان داد که تحول در فناوری‌های حمل‌ونقل با تاثیر مستقیم بر کاهش آلودگی زیست‌محیطی، بهبود بهره‌وری انرژی و توسعه حمل‌ونقل هوشمند، دارای بالاترین اولویت در میان کلان‌روندهای تاثیرگذار بر آینده صنعت خودرو است. تغییرات اجتماعی و فرهنگی به همراه پیشرفت در فناوری‌های تولید و مواد در رتبه دوم قرار گرفتند، چراکه این روندها در مناطق مختلف موجب شکل‌گیری تقاضاهای نو برای محصولات پاک و نوآورانه می‌شوند. نوآوری در مدل‌های کسب‌وکار نیز در جایگاه سوم قرار گرفت و نشان‌دهنده اهمیت تحول در ساختارهای خدماتی و زنجیره ارزش به‌ویژه در بسترهای جغرافیایی متنوع است. در نهایت، تحولات اقتصادی و تجاری و ملاحظات امنیت و ایمنی به‌ترتیب در رتبه‌های چهارم و پنجم قرار گرفتند. این یافته‌ها تصویری روشن از اولویت‌بندی کلان‌روندهای اثرگذار بر آینده صنعت خودرو در مقیاس منطقه‌ای ارائه می‌دهند و می‌توانند مبنایی برای تدوین راهبردهای متناسب با شرایط بومی توسط سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیران صنعت خودرو باشند.

foresighting macro trends in the automotive industry: analyzing technological, social, and economic transformations and their impacts on the regional future of the automotive sector using the fuzzy screening method

the automotive industry is undergoing significant transformations due to rapid technological, social, economic, and environmental changes, along with their regional implications. accordingly, this study aims to identify, prioritize, and analyze the key  macro trends affecting the future of the automotive industry over a ten-year horizon across different geographical contexts. this applied research follows a descriptive approach and was conducted qualitatively using the fuzzy screening method, which serves as a descriptive-survey analytical tool to address complexities and uncertainties in decision-making processes. the statistical population consisted of 17 experts in the fields of the automotive industry and foresight studies. their opinions served as the primary data for analysis. data were analyzed using optimistic and pessimistic fuzzy matrices, and the combined results were used to rank the macro trends impacting the automotive sector. through library and documentary research, as well as semi-structured interviews, six major trends were identified and prioritized based on five criteria extracted from relevant literature and documents. the results indicate that transformation in transportation technologies holds the highest priority among the identified trends due to its direct impact on reducing environmental pollution, enhancing energy efficiency, and advancing intelligent transportation systems. social and cultural changes, along with advancements in manufacturing technologies and materials, ranked second, as they are shaping new demands for clean and innovative products in various regions. innovation in business models ranked third, reflecting the importance of evolving service structures and value chains, particularly in diverse geographical settings. finally, economic and commercial developments, as well as safety and security considerations, were ranked fourth and fifth, respectively. these findings offer a clear picture of the prioritization of influential macro trends shaping the future of the automotive industry at the regional level and can serve as a foundation for developing localized strategies by policymakers and industry stakeholders.