بررسی اثرات دستیابی به امکانات و خدمات شهری بر حس تعلق مکانی در سکونتگاه‌های روستایی پیراشهری اهواز (مطالعه موردی: روستای ام‌الطمیر)

امروزه بسیاری از انسان‌ها به دلیل عدم وابستگی به مکان زندگی‌شان، دائم در حال جابجایی و تغییر مکان از جایی به‌جای دیگر هستند. یکی از دلایل عمده این امر، عدم احساس تعلق ساکنان نسبت به محیط اطراف خود می‌باشد. ایجاد حس تعلق به مکان باعث می‌شود که شخص به‌مرورزمان ارتباط نزدیکی با محل زندگی برقرار کند و درنهایت خود را متعلق به محیط و جزئی از آن بداند. پژوهش حاضر به بررسی اثرات دستیابی به امکانات و خدمات شهری بر حس تعلق مکانی در سکونتگاه‌های روستایی پیراشهری اهواز (مطالعه موردی: روستای ام‌الطمیر) پرداخته است. نوع تحقیق کاربردی با ماهیت توصیفی و تحلیلی است، روش جمع‌آوری داده‌ها میدانی و کتابخانه‌ای بوده است روش نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی و جامعه آماری ما ساکنان روستای موردمطالعه بود که با استفاده از فرمول کوکران 356 نفر حجم نمونه انتخاب شد، روش تجزیه‌وتحلیلی نیز مبتنی بر روش‌های کمی تصمیم‌گیری چندمعیاره با کاربست مدل مارکوس جهت رتبه‌بندی خدمات و امکانات شهری با مولفه‌های حس تعلق مکانی بود و همچنین جهت آزمون فرضیه‌ها از ضریب پیرسون در نرم‌افزار spss. 26 استفاده‌شده است. نتایج نشان می‌دهد که بین دسترسی به خدمات شهری و حس تعلق مکانی در منطقه موردمطالعه ارتباط مستقیم و معناداری وجود دارد. زیرساخت‌های اساسی، خدمات بهداشتی و درمانی و خدمات آموزشی بیشترین تاثیر را بر حس تعلق مکانی ساکنان داشته‌اند. این یافته‌ها اهمیت توجه به توسعه متوازن خدمات و امکانات شهری و ایجاد فضاهای تعاملی را در برنامه‌ریزی‌های آتی برای سکونتگاه‌های روستایی پیراشهری، به‌ویژه روستای موردمطالعه، برجسته می‌سازد. توصیه می‌شود سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان به این عوامل توجه ویژه‌ای داشته باشند تا از این طریق به تقویت حس تعلق مکانی، بهبود کیفیت زندگی و درنهایت توسعه پایدار این مناطق کمک کنند.

investigating the effects of access to urban facilities and services on the sense of place attachment in suburban rural settlements of ahvaz (case study: umm al-tamir village)

today, many individuals frequently relocate and change their living environment due to a lack of attachment to their surroundings. one of the main reasons for this phenomenon is the absence of a sense of place attachment among residents. developing a sense of place attachment enables individuals to gradually establish a deeper connection with their living environment and ultimately perceive themselves as an integral part of it. this study examines the effects of access to urban facilities and services on the sense of place attachment in the suburban rural settlements of ahvaz, focusing on the case of umm al-tamir village, ahvaz. the research is applied in nature and adopts a descriptive-analytical approach. data collection was conducted through both fieldwork and library studies. the sampling method was random, and the statistical population consisted of the residents of the studied village. using cochran’s formula, a sample size of 356 individuals was determined. data analysis was conducted using quantitative multi-criteria decision-making methods, employing the marcos model to rank urban services and facilities based on place attachment components. additionally, pearson’s correlation coefficient was used to test the hypotheses via spss software (version 26). the results indicate a significant and positive relationship between access to urban services and the sense of place attachment in the studied area. basic infrastructure, healthcare services, and educational facilities had the most substantial impact on residents’ sense of place attachment. these findings underscore the importance of balanced development of urban services and facilities and the creation of interactive spaces in future planning for suburban rural settlements, particularly umm al-tamir village. it is recommended that policymakers and planners focus on these factors to strengthen the sense of place attachment, improve the quality of life, and ultimately contribute to the sustainable development of these areas