تحلیل ساختاری پیشران‌های موثر بر آسیب‌های اجتماعی ناشی از شیوع بیماری‌های واگیردار در کلان‌شهرهای ایران (موردمطالعه: کلان‌شهر اهواز)

طی دو قرن گذشته شهرها به‌سرعت در سراسر جهان تکثیر و گسترش‌یافته‌اند. شهرها منبع خلاقیت و فناوری و هم موتورهایی برای توسعه اقتصادی هستند. بااین‌حال، آن‌ها همچنین منبع فقر، نابرابری و خطرات بهداشتی محیط زیستی هستند. رشد سریع و برنامه‌ریزی نشده شهری اغلب با فقر، تخریب محیط‌زیست و تقاضای خدمات شهری همراه است که از ظرفیت خدمات‌دهی بالاتر می‌رود. این شرایط، سلامت انسان را در معرض خطر قرار می‌دهد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از حیث روش پیمایشی در سطح اکتشافی و مبتنی بر رویکرد آینده‌پژوهی صورت گرفته است. در این مطالعه ما به دنبال آنیم با رویکرد آینده‌پژوهی به شناسایی عوامل موثر کلیدی محیط‌های شهری ایران هنگام مواجهه با بیماری‌های واگیردار و کووید-19 بپردازیم. مولفه‌های کلیدی با روش دلفی مشخص و سپس این عوامل بر اساس میزان اهمیت و عدم قطعیت، اولویت‌بندی و حیاتی‌ترین عوامل مشخص‌شده است. در این روند، تعداد 33 متغیر کلی شناسایی شدند. نتایج حاکی از آن است که متغیرهای فقر، تورم، حاشیه‌نشینی، کمبود درآمد، نابرابری اجتماعی، نابرابری درآمدی، امنیت، مهاجرت، اشتغال، بیکاری در کلان‌شهر اهواز به‌عنوان مهم‌ترین متغیرهای موثر آسیب‌های اجتماعی بر شیوع بیماری‌های واگیردار و کرونا شناسایی شدند. در نهایت پیشنهادهایی برای بهبود وضعیت آسیب‌های اجتماعی ناشی از بیماری‌های واگیردار ارائه‌شده که یکی از مهم‌ترین این پیشنهادها کمک مسئولین شهری برای جذب و توزیع امکانات بهداشتی و درمانی بخصوص در مناطق محروم و توزیع عادلانه امکانات در سطح این کلان‌شهر می‌باشد.

structural analysis of drivers affecting social damage caused by the spread of infectious diseases in iranian metropolises (case study: ahvaz metropolis)

over the past two centuries, cities have grown rapidly around the world. cities are a source of creativity and technology and are the engines for economic growth. however, they are also a source of poverty, inequality and environmental health risks. the urban population has long been a place for the production and spread of infectious diseases. also, rapid and often unplanned urban growth is often associated with poverty, environmental degradation, and population demand that exceed service capacity. these conditions endanger human health. in terms of applied purpose, the present study has been conducted in terms of survey method at the exploratory level and based on the future research approach. in this study, we aim to identify the key effective factors of iran’s urban environments when dealing with infectious diseases and covid-19 and scenario building with a future research approach. the propulsive forces are determined by the delphi method, and then these factors are determined based on the degree of importance and uncertainty, prioritization, and software (micmac) is used to write possible scenarios. in the scenario stage, 39 general variables were identified. the results indicate that the variables of poverty, inflation, marginalization, lack of income, social inequality, income inequality, security, migration, employment, and unemployment in the metropolis of ahvaz are the most important and effective variables of social harm on the prevalence of infectious diseases and coronary heart disease.  finally, suggestions have been made to improve the situation of social damage caused by infectious diseases, and one of the most important implications is for city officials to fairly attract and distribute health and treatment facilities, especially in deprived areas.