اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی بر ابعاد تحمل ناکامی در نوجوانان مبتلا به نشانگان شخصیت مرزی: مطالعه ای نیمه تجربی

سابقه و هدف: : ظرفیت تحمل ناکامی در دوره حساس نوجوانی در صورت همراهی با ابتلا به‌نشانگان شخصیت مرزی، می‌تواند با پیامدهای مخرب فردی، خانوادگی، اجتماعی و حفظ و تشدید نشانگان همراه شود. براین اساس پژوهش حاضر، با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی بر ابعاد تحمل ناکامی در نوجوانان دارای نشانگان شخصیت مرزی انجام شد.مواد و روش‌ها: این پژوهش نیمه‌ آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه همراه با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل تمامی نوجوانان دارای نشانگان شخصیت مرزی مراجعه‌کننده به مراکز خدمات بهداشت روان شهر اصفهان در سال 1403 بود. از این جامعه، تعداد 34 نفر بر اساس روش نمونه‌گیری هدفمند و براساس ملاک‌های ورود انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 17 نفر) تخصیص داده شدند. ابزارهای مورداستفاده عبارت بودند از مقیاس شخصیت مرزی کلاریدج و بروکس و پرسشنامه تحمل ناکامی هارینگتون. گروه آزمایش طی 20 جلسه، با تواتر دو جلسه در هفته، مداخله درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی را دریافت کرد، در حالی‌ که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار spss نسخه 26 انجام شد.یافته‌ها: میانگین سنی شرکت‌کنندگان در گروه آزمایش1.06 ± 41/ 16 بود. نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی موجب بهبود معنادار در ابعاد مختلف عدم تحمل ناکامی شامل عدم تحمل عاطفی، عدم تحمل ناراحتی، عدم تحمل اهداف پیشرفت و عدم تحمل بی‌عدالتی شد ( p< 0.05). اندازه اثر مداخله در این ابعاد به‌ترتیب 53.7، 57.2، 50.9، 57.5 بود که نشان‌دهنده اثر متوسط مداخله است. این تاثیرات در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی ماند.نتیجه گیری: نتایج نشان داد درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی باعث بهبود معنادار ابعاد مختلف عدم تحمل ناکامی در نوجوانان دارای نشانگان شخصیت مرزی شد و این اثرات در پیگیری نیز پایدار ماند. بنابراین، این روش می‌تواند به‌عنوان یک مداخله موثر برای ارتقای تحمل ناکامی در این نوجوانان مورد استفاده متخصصان سلامت روان قرار گیرد.

effectiveness of mentalization-based therapy on dimensions of frustration tolerance in adolescents with borderline personality features: a semi-experimental study

background: frustration tolerance during the sensitive period of adolescence، when accompanied by borderline personality features، can be associated with detrimental individual، familial، and social outcomes، as well as the maintenance and exacerbation of borderline symptoms. this study aimed to investigate the effectiveness of mentalization-based therapy (mbt) on dimensions of frustration tolerance in adolescents with borderline personality features.methods: this semi-experimental study employed a pre-test–post-test design with a three-month follow-up and a control group. the population consisted of all adolescents with borderline personality features referred to mental health centers in isfahan in 2024. based on purposive sampling and inclusion criteria، 34 participants were selected and randomly assigned to experimental and control groups (17 per group). instruments included the claridge and brooks borderline personality scale and the harrington frustration tolerance questionnaire. the experimental group received 20 sessions of mbt، twice a week، while the control group received no intervention. data were analyzed using repeated measures anova and bonferroni post-hoc tests in spss version 26.results: the mean age of participants in the experimental group was 16/41 ± 1/06 years. results indicated that mbt significantly improved all dimensions of frustration tolerance، including emotional intolerance، discomfort intolerance، achievement goal intolerance، and injustice intolerance (p < 0/05). the effect sizes for these dimensions were 0/53، 0.57، 0/50، and 0/57، respectively، indicating a moderate intervention effect. these improvements were maintained at the follow-up stage.conclusion: mbt significantly enhanced various dimensions of frustration tolerance in adolescents with borderline personality features، and the effects remained stable over time. therefore، this therapy may serve as an effective intervention for improving frustration tolerance in this population and can be applied by mental health professionals.