شناسایی و اولویت‌بندی عوامل موثر بر مدیریت زنجیره تامین پایدار دارو در داروخانه‌های بیمارستانی شهر یزد

سابقه و هدف: در فضای رقابتی امروز، مدیریت زنجیره تامین نقش مهمی در ارتقای کارایی سازمان‌ها دارد. زنجیره تامین دارو به دلیل پیچیدگی و ارتباط مستقیم با سلامت جامعه، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. پایداری این زنجیره با توجه به ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی، رویکردی نوین در نظام سلامت محسوب می‌شود. این پژوهش با هدف اولویت‌بندی عوامل موثر بر مدیریت زنجیره تامین پایدار دارو در داروخانه‌های بیمارستانی یزد در سال 1403 انجام شد.مواد و روش‌ها: این پژوهش یک مطالعه کاربردی با طراحی مقطعی-تحلیلی مبتنی بر خبرگان بود. داده‌ها در سه‌ماهه سوم 1403 از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر مدل scor (59 سوال در پنج بعد: قابلیت اطمینان، پاسخگویی، انعطاف‌پذیری، هزینه‌ها و مدیریت دارایی‌ها) جمع‌آوری گردید. جامعه پژوهش داروخانه‌های بیمارستان‌های دولتی، خصوصی و خیریه یزد بود.یافته‌ها: در این مطالعه 20 نفر از خبرگان دارویی بررسی شدند که 65٪ زن و 35٪ مرد بودند. میانگین سنی 9.74± 35.3 سال و میانگین سابقه کاری 15.9 سال بود. میانگین نمرات ابعاد مدیریت زنجیره تامین پایدار دارو به ترتیب قابلیت اطمینان 2.45 ± 18، پاسخگویی 2.96 ± 17.05، هزینه‌ها 2.68 ± 11.95، انعطاف‌پذیری 3.20 ± 10 و مدیریت دارایی‌ها 1.73 ± 4.60 بود. نتیجه گیری: یافته‌ها ضرورت رویکردی یکپارچه در مدیریت زنجیره تامین دارو را برجسته می‌سازند. ارتقای قابلیت اطمینان و انعطاف‌پذیری همراه با کنترل هزینه‌ها و بهبود پاسخگویی و مدیریت دارایی می‌تواند پایداری زنجیره را تضمین نماید. توصیه می‌شود سیاست‌گذاران سلامت بر توسعه زیرساخت‌های فناورانه، افزایش شفافیت و تقویت نظام پاسخگو در داروخانه‌های بیمارستانی تمرکز کنند. 

prioritization of factors affecting sustainable pharmaceutical supply chain management in hospital pharmacies: evidence from yazd، iran

background: in today’s competitive environment، supply chain management plays a vital role in enhancing organizational effectiveness. the pharmaceutical supply chain، due to its complexity، multiple stakeholders، and direct link to community health، is of particular importance. sustainability in this chain، considering economic، social، and environmental dimensions، has emerged as a modern approach in health systems. this study aimed to prioritize the factors influencing sustainable pharmaceutical supply chain management in hospital pharmacies of yazd in 2024.methods: this study was an applied، cross-sectional analytical study based on expert opinion. data were collected in the third quarter of 1403 (2024) using a researcher-developed questionnaire based on the scor model، comprising 59 items across five dimensions: reliability، responsiveness، flexibility، cost، and asset management. the study population included hospital pharmacies in public، private، and charitable hospitals in yazd.results: twenty pharmaceutical experts participated in the study، of whom 65% were female and 35% male. the mean age of participants was 35.25 ± 9.74 years، and the mean work experience was 15.9 years. the mean scores for the dimensions of sustainable pharmaceutical supply chain management were as follows: reliability 18.00 ± 2.45، responsiveness 17.05 ± 2.96، cost 11.95 ± 2.68، flexibility 10.00 ± 3.20، and asset management 4.60 ± 1.73.conclusion: the results highlight the necessity of an integrated approach in pharmaceutical supply chain management. enhancing reliability and flexibility، along with cost control، improved responsiveness، and effective asset management، can ensure the sustainability of this chain. it is recommended that health policymakers focus on developing technological infrastructures، increasing transparency، and reinforcing accountability systems in hospital pharmacies.    keywords: prioritization، supply chain management، sustainability، hospital pharmacy، yazd