بررسی مصادیقی از نشانه‌های شهری در سنت شهر ایرانی - اسلامی (مورد پژوهشی: بررسی نشانه‌های شهری عصر صفویه با تاکید بر مکتب اصفهان و محدوده بافت تاریخی شهر اصفهان)

نشانه‌های شهری به‌عنوان نمود کالبدی ارزش‌های معنایی و فرهنگی جامعه، می‌تواند موجب ارتقای کیفیت فضای شهری شود. شناسایی اصول طراحی در جهت درس‌آموزی آینده، اهمیت پژوهش را دوچندان می‌کند و عدم توجه به این مهم، آسیب بر هویت ارزشمند شهری خواهد داشت؛ لذا پژوهش، باهدف تبیین مبانی طراحی نشانه‌های شهری با رویکرد شهر ایرانی - اسلامی، به بررسی ویژگی‌های نشانه‌شناختی مکتب اصفهان در شهرسازی دوران صفوی می‌پردازد. روش تحقیق پژوهش، تحلیل محتوا بر پایه داده‌های کمی و کیفی است که با ابزار گردآوری داده مشتمل بر مطالعات کتابخانه و نقشه‌های تحلیل فضای شهری، تنظیم پرسش‌نامه و یادداشت‌برداری از پاسخ مصاحبه‌شوندگان بهره برده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که باتوجه‌به ابداع مکتب اصفهان ساخت تک بناهای شاخص رواج نداشته و عمدتاً این بناها در مجموعه‌های شهری و در ارتباط با فضاهای پیرامون خود قرار می‌گرفته‌اند و توجه صفویه به سنت شیعه و اسلام سبب شده کانون‌های مرکزی شهرها بطن ساخت بناهای مذهبی و حکومتی در کنار یکدیگر قرار گیرند. توجه مشارکت‌کنندگان در پژوهش به نمادهای تاریخی و برانگیختگی حس هویت آنان با وجود این نشانه‌ها نسبت به شهر اصفهان نیز در ارتباط کامل با ویژگی‌های کالبدی نشانه‌ها و نحوه استقرار و مقیاس این نشانه‌ها دارد. نتایج حاصل، ضرورت توجه به نشانه‌های شهری بیش از سایر عناصر در بازنمایی هویت‌های فرهنگی و شهری اذعان می‌دارد. نشانه‌ها در کنار سایر عناصر نام‌برده سبب خوانایی فضاهای شهری گشته و آنها را برای شهروندان رسا، مطلوب و امن می‌سازد و احساس تعلق مکانی و در نهایت حفظ این آثار را در آنها برمی‌انگیزاند.