چال شهای حقوقی و فنی حقابه ایران از رودخانه هیرمند با رویکرد هیدروپلیتیک

هیرمند (هلمند)، رودخانه‌ای مرزی بین ایران و افغانستان است که به عنوان شریان حیاتی جنوب شرق ایران، و تامین‌کننده آب هامون محسوب می‌شود که ضرورت می‌نماید مطالعه و ارزیابی شود. هدف از این پژوهش ارزیابی چالش‌های فنی و حقوقی حقابه ایران از هیرمند می‌باشد. این پژوهش با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای، نقشه‌ها، اسناد بالادستی و تاریخی بررسی و مطالعه شد. یافته ها نشان داد که افغانستان به توافق‌نامه‌ها و قواعد بین‌المللی چندان پایبند نیست و هر بار به بهانه‌های مختلف از جمله خشکسالی از رهاسازی حقابه ایران جلوگیری می‌کند. با به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان موضوع حقابه هیرمند همچنان از مسائل مهم در روابط تهران و کابل محسوب می‌شود. طالبان ماهیت قانون گریزی دارد و از این موضوع به عنوان اهرم فشار سیاسی بر علیه ایران استفاده می‌کند. از مسائل مهم دیگر ساخت سدهای متعدد توسط افغانستان بر روی این رودخانه و برداشت زیاد آب است. دولت ایران باید با روش‌های دیپلماتیک صحیح برای دریافت حقابه خود هوشیارتر عمل کند.