بررسی تحلیلی عوامل تمدنی و علمی شکل‌گیری نظریه تکامل

نظریه تکامل، همانند اکثرِ نظریات علمی، تنها متاثر از ابعاد معرفتیِ ایجادکننده آن نیست و عوامل فردی و اجتماعی و تمدنی هم در تکوین آن تاثیرگذار بوده‌اند. این نظریه توسط چارلز داروین در جهان علم در بدو امر به‌صورت نظریه‌ای زیست‌شناسانه مطرح شد. این نوع نگاه به عالَم، خالی از بازخوردهای متافیزیکی و تاثیر بسزا بر علوم اجتماعی نبود، بلکه تاثیر آن در علوم اجتماعی، اگر بیشتر از علوم زیستی نباشد کمتر نیست. عوامل تاثیرگذار بر شکل‌گیری نظریه تکامل، دربرگیرنده مبانی و پیش‌فرض‌ها، علل اجتماعی، فرهنگی و تمدنی، تعلیم و تربیت، پایگاه اقتصادی، فضای سیاسی اجتماعی، صفات نفسانی، کنش‌های فردی، اراده شخصی و هوش سرشار، پیشینه خانوادگی در بحث تکامل، آماده‌شدن فضای علمی و پیشینه تاریخی برای طرح نظریه است. در این مقاله با استفاده از روش توصیفی تحلیلی تلاش کرده‌ایم این عوامل را بیان کرده و اگر نقش ثابت‌شده‌ای در نظریه تکامل داشته باشند، آن نقش نشان داده شود.

an analytical study of civilization and scientific factors in the formation of the theory of evolution

the theory of evolution, like most scientific theories, is not only influenced by its epistemic dimensions, and individual, social and civilizational factors have influenced its development. this theory was introduced by charles darwin in the world of science as a biological theory. this kind of look at the world was not devoid of metaphysical feedback and a significant impact on the social sciences, but its impact on the social sciences is not less than the biological sciences. factors influencing the formation of evolutionary theory, including fundamentals and assumptions, social, cultural and civilizational causes, education, economic base, social -social space, sensual traits, individual action, personal will and intelligence, family history in discussing evolution, preparation the scientific space and historical background is for theory. in this article, we have attempted to express these factors using a descriptive -analytical method, and if they have a proven role in the theory of evolution, it will be shown.