چالش‌های «اخذ برائت پیش از درمان»با تمرکز بر مستندِ رِوایی مسئله

به نظر مشهور فقها، پزشک می‌تواند پیش از درمان، نسبت به خساراتِ آن، برائت بگیرد و عمده دلیل، خبر سکونی از امام صادق (ع) است که حضرت علی (ع) فرمودند: «هرکس تطبُّب یا تبیطُر کند، باید از ولیّ او [یا آن] برائت بگیرد در غیر این صورت ضامنِ او [یا آن] است». استناد به این روایت، از دیرباز با اشکالاتی مواجه بوده که البته بی‌پاسخ نمانده است و نوشتار پیشِ‌رو، به دنبال این پرسش که: «آیا افزون بر ایرادات سابق، چالش دیگری هم وجود دارد؟»، به روش توصیفی تحلیلی و بهره‌گیری از داده‌های کتابخانه‌ای، چند اشکال جدید برشمرده، از جمله اینکه: با صرف‌نظر از وثاقت یا ضعف سکونی، روایت طبق برداشت مشهور (برائت‌گیری پزشک پیش از درمان)، از متفرّدات این راوی است که بیشتر اصحاب در آن توقّف دارند. دلالت آن بر مدّعا نیز تمام نیست؛ مشهور، «تطبُّب» را به «طبابت» (یعنی: فعل پزشک) معنا کرده‌اند، امّا براساس لغت، این تعبیر بر «تکلّف به طبابت» (یعنی: تلاش فرد ناخبره برای درمان) هم اطلاق شده و این معنا نیز در روایت احتمال می‌رود، لذا مجمل است. همچنین طبق قواعد زبان، حدیث، بر گرفتنِ برائت «پس از درمان» دلالت دارد و شاهدی بر پیشیِ آن چنانکه مشهور قائل‌اند درمیان نیست. به علاوه اطلاقِ روایت، همۀ آسیب‌های درمانی را شامل می‌شود، در حالی که موارد اندکی از آسیب‌ها مورد نظر مشهور است و از استناد این دیدگاه به روایت، یا تقیید اکثر لازم می‌آید، یا تنزیل مطلق به فردِ نادر. از این‌رو روایت قابل تمسک نیست و بایستی بر این مدّعا دنبال دلیل دیگری بود.

the challenges of “acquitting before treatment” with a focus on the narrative proof of the issue

according to the well-known opinion of jurists, a physician can obtain absolution from the damages caused by the treatment before it is given, and the main reason for this is the narration of sakuni from imam sadiq (a.s.) that imam ali (a.s.) said: “whoever involved in medical practice or veterinarian must obtain absolution from his [or her] guardian, otherwise he is his [or her] guarantor.” citing this narrative has long faced problems that have not gone unanswered, and the following article, following the question: &is there another challenge in addition to the previous problems?&, enumerates several new problems using a descriptive-analytical method and using library data, including: regardless of its reliability or relative weakness, the narration according to the popular interpretation (the doctor’s acquittal before treatment) is one of the unique narrations of this narrator that most of the companions stop on. its implication for the claim is not complete either; the popular interpretation is that &tattabub& means &treatment& (i.e., the act of the doctor), however, according to the dictionary, this expression also refers to &obligation to seek medical treatment& (i.e., the effort of an uninformed person to treat), and this meaning is also possible in the narration, so it is vague. also, according to the rules of language, the hadith indicates the acceptance of acquittal &after treatment& and there is no evidence that it precedes it, as is commonly believed. in addition, the unconditional implication of the narration includes all medical injuries, while only a few of the injuries are intended in the prevailing opinion, and reffering this view to the narration requires either a restriction of the majority or an absolute reduction to a rare individual. therefore, the narrative cannot be relied upon and another reason must be sought for this claim.