امکان‌ سنجی جواز واداشتن متهم به اقرار و تبیین گستره آن از منظر فقه امامیه

یکی از موضوعات مربوط به کشف حقیقت در رویدادهای مجرمانه، اعتراف‌گیری از متهمان است که با روش‌های گوناگونی ممکن خواهد بود. مراد از این روش‌ها، کنش‌هایی است که با تعذیب جسمی یا روحی متهم همراه است. ظاهر برخی ادله، بر جواز اعتراف گرفتن از متهمان، رهنمون هستند. این انگاره، سبب ایجاد شبهه تعارض برخی احکام اسلامی با مفاهیم مرتبط با حقوق فراگیر انسان‌ها می‌گردد. این پژوهش با بهره از روش توصیفی‌ تحلیلی و استناد به منابع کتابخانه‌ای به این نتیجه رسیده است که در موضوع اعتراف ستاندن از متهم، لسان ادله روایی و قرائن لبّی مانند عمومات و اطلاقات ادله، بر حرمت هرگونه ایذاء متهم، در قامت اصل اولیه دلالت دارند و البته حکم تکلیفی اخذ اعتراف از متهم بنا بر شرایطی قابل‌تغییر خواهد بود. دو مولفه‌ای که بیشترین تاثیر در تغییرپذیری این حکم را دارند، عبارت‌اند از: قاعده اهمیّت و قاعده دفع افسد به فاسد. در موارد جریان این دو قاعده، حکم اولی موضوع اعتراف‌گیری از متهم تغییر خواهد کرد. در تزاحم حکم عدم جواز تعذیب متهم با حکم وجوب حفظ نظام، تلاش برای حفظ نظام و جلوگیری از اختلال در آن به حکم عقل، قاعده اهمیّت و وجوب مقدمه واجب، مقدم خواهد بود.

feasibility study of permissibility of compelling accused to confess and explaining its scope from imamiyah jurisprudence perspective

one of the topics related to discovering truth in criminal events is obtaining confession from accused persons, which is possible through various methods. these methods refer to actions that involve physical or psychological torment of the accused. the apparent meaning of some evidence guides toward the permissibility of obtaining confession from the accused. this notion causes the suspicion of contradiction between some islamic rulings and concepts related to universal human rights. this research, using descriptive-analytical method and referring to library sources, has concluded that in the subject of obtaining confession from the accused, the language of narrative evidence and verbal presumptions such as generalities and absoluteness of evidence indicate the prohibition of any harm to the accused as the primary principle, and of course the obligatory ruling of obtaining confession from the accused will be changeable based on conditions. the two components that have the most impact on the changeability of this ruling are: the rule of importance and the rule of repelling the more corrupt with the corrupt. in cases where these two rules apply, the primary ruling of the subject of obtaining confession from the accused will change. in the conflict between the ruling of impermissibility of torturing the accused and the ruling of obligation to preserve the system, the effort to preserve the system and prevent its disruption will take precedence according to reason, the rule of importance, and the obligation of prerequisite of obligation.