واکاوی ضمان خسارات ناشی از جنس و طراحی منسوجات و حکم خرید و فروش آن از منظر قواعد فقهی

منسوجات پوشیدنی، به لحاظ ‌جنس یا طرح ظاهری آن، از جهت ضمان خسارت‌های واردشده از آن و نیز حکم شرعی تجارت، کسب‌وکار و یا دریافت اجرت کارگران از این راه، مسئله‌ساز است. این تحقیق به دنبال آن است که این دو جهت را از منظر قواعد فقهی، مورد واکاوی قرار دهد و به دنبال پاسخ به این پرسش است که ضمان خسارات ناشی از جنس و طراحی منسوجات و حکم خریدوفروش آن، از منظر قواعد فقهی چیست؟ با جمع‌آوری داده‌ها از منابع اصولی و فقهی به روش کتابخانه‌ای، سپس با تحلیل داده‌ها به روش اجتهادی، احکام وضعی و تکلیفی موضوع تحقیق کشف می‌شود. مقاله پیش‌رو به این نتیجه رسید که قواعد پیش‌گفته سه دسته‌اند: یکی قاعده‌ای که هر دو حکم وضعی و تکلیفی را اثبات می‌کند یعنی «لاضرر»، دیگری قواعدی که فقط حکم وضعی را بررسی می‌کند یعنی «اتلاف»، «سبب و مباشر» و «تسبیب» و سوم قاعده‌ای که تنها حکم تکلیفی یعنی حکم شرعی تجارت، کسب‌وکار و دریافت اجرت کارگران از این راه را اثبات می‌کند؛ یعنی قاعده «حرام بودن کمک به گناه و ظلم» که با قصد خسارت زدن به مصرف‌کننده، حکم به حرمت می‌کند، با ثابت‌شدن استناد ضرر به جنس پارچه یا طرح لباس و قوی‌تر بودن سبب از مباشر، تولید‌کننده و طراح لباس ضامن‌اند و با قصد‌ اضرار فاحش، تجارت، کسب‌وکار و دریافت اجرت از این راه حرام است؛ مگر اینکه قصد اضرار وجود نداشته باشد و فعالیت مسئولان و کارگران به‌خودی‌خود، موجب ضرر فاحش به دیگران نباشد.

analysis of liability for damages caused by textile materials and design and the ruling on their trade from the perspective of jurisprudential rules

wearable textiles, in terms of their material or external design, raise issues regarding liability for damages caused by them and the religious ruling on trade, business, and workers’ wages from this source. this research aims to analyze these two aspects from the perspective of jurisprudential rules and seeks to answer the question of what are the liability for damages caused by textile materials and design and the ruling on their trade from the perspective of jurisprudential rules? by collecting data from fundamental and jurisprudential sources through library research, then analyzing the data through jurisprudential methods, the situational and obligatory rulings of the research subject are discovered. this article concludes that the aforementioned rules are of three types: one that establishes both situational and obligatory rulings, namely &no harm another that only examines situational rulings, namely &destruction&, &cause and direct&, and &causation and third, a rule that only establishes obligatory ruling, meaning the religious ruling on trade, business, and workers’ wages from this source, namely the rule of &prohibition of helping in sin and oppression& which rules on prohibition when there is intent to harm the consumer. with the establishment of damage attribution to fabric material or clothing design and the cause being stronger than the direct agent, the manufacturer and clothing designer are liable, and with the intention of serious harm, trade, business, and receiving wages from this path is forbidden, unless there is no intention to harm and the activities of officials and workers do not inherently cause serious harm to others.