تحلیل ساختار زبانی و نشانه‌ای شعر «به باغ همسفران» سهراب سپهری بر مبنای نظریه نشانه‌شناسی پیرس

در این مقاله با تمرکز بر ابعاد زبانی و نشانه‌ای، شعر به باغ همسفران از منظر نشانه‌شناسی پیرس تحلیل شده است. هدف اصلی پژوهش بررسی تعامل ساختارهای زبانی و نشانه‌های این شعر در سه سطح شمایلی، نمایه‌ای، و نمادین است تا نحوۀ بازنمایی پیوند میان زبان، انسان، و طبیعت، و مفاهیم فلسفی و معنوی روشن شود. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است و به نقش نظام نشانه‌ها در ایجاد معنای متن توجه شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تصاویر شمایلی نظیر سبزینه و شقایق علاوه بر بازتاب ویژگی‌های حسی و بصری، حامل لایه‌های معنایی پیچیده‌ای هستند که تجربیات درونی و معنوی شاعر را به مخاطب منتقل می‌کنند. در سطح نمایه‌ای، نشانه‌هایی چون عقربک‌های فواره و باران و بیابان از طریق پیوندهای علّی و زمانی، به بازنمایی تجربیات زیستۀ سپهری و پیوند آن‌ها با عناصر طبیعی و گذر زمان می‌پردازند. در نهایت، سطوحِ نمادین، تصاویری همچون واژه در سطر خاموشی را شکل می‌دهند که نشان‌دهندۀ عبور از محدودیت‌های زبانی و جستجوی معنای عمیق‌تر است. تحلیل نشانه‌شناختی این شعر نشان می‌دهد که سپهری با ترکیب سطوح مختلف نشانه‌ای و بهره‌گیری از ظرفیت‌های زبانی، شعری چندلایه و تامل‌برانگیز خلق کرده است که علاوه بر زیبایی‌های بصری و زبانی، به بازنمایی مفاهیمی چون پیوند معنوی انسان با طبیعت، فلسفه عشق، و جستجوی حقیقت وجودی می‌پردازد.

linguistic and semiotic structural analysis of sohrab sepehri’s poem to the garden of companions based on peircean semiotics

this article focuses on the linguistic and semiotic dimensions of sohrab sepehri’s poem to the garden of companions, analyzed from the perspective of peircean semiotics. the main aim of the study is to examine the interaction of linguistic structures and signs in this poem at three levels: iconic, indexical, and symbolic, to illuminate how the connection between language, humanity, and nature, along with philosophical and spiritual concepts, is represented. the research method is descriptive-analytical, emphasizing the role of the system of signs in generating textual meaning. the findings reveal that iconic images such as “lush greenery” and “anemones,” besides reflecting sensory and visual characteristics, carry complex semantic layers that convey the poet’s inner and spiritual experiences to the audience. at the indexical level, signs like “fountain hands” and “rain and desert” use causal and temporal links to depict sepehri’s lived experiences and their relationship with natural elements and the passage of time. finally, at the symbolic level, images such as “the word in the line of silence” represent transcending linguistic limitations and the search for deeper meaning. the semiotic analysis of this poem shows that sepehri, by blending different semiotic levels and leveraging linguistic potentials, has created a multi-layered and thought-provoking piece that, in addition to its visual and linguistic beauty, represents themes such as the spiritual bond between humans and nature, the philosophy of love, and the pursuit of existential truth.