ارزیابی کمی و کیفی چند رقم تجاری پسته در شرایط منطقه مشگین‌شهر

به منظور انتخاب رقم یا ارقام مناسب با عملکرد بالا و کیفیت مطلوب میوه طی سال‌های96 1395 چهار رقم پسته ماده اکبری، اوحدی، احمدآقایی و قزوینی و همچنین دو رقم پسته نر زودگل و نر دیرگل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در چهار تکرار مورد بررسی قرار گرفت. در طی بررسی، ارقام پسته از نظر صفات رویشی، عملکرد و خصوصیات کمی و کیفی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتیجه مقایسه میانگین صفات مورد مطالعه نشان داد که رقم اکبری از نظر صفات پومولوژیکی از جمله درصد خندانی، درصد مغز به میوه (عیار)، انس میوه و عملکرد نسبت به اوحدی، احمدآقایی و قزوینی برتری ویژه‌ای داشت. رقم اکبری به دلیل داشتن پوست سبز کامل و ناشکوفا رقمی مناسب در خصوص کاهش ورود عوامل آلوده کننده قارچی می باشد. رقم قزوینی از نظر میزان درصد مغز به میوه (عیار) با رقم اکبری برابری داشت. رقم قزوینی با 12 درصد پوکی میوه نسبت به رقم اکبری (18درصد) و رقم اوحدی از نظر درصد چربی مغز نسبت به رقم اکبری، برتری نشان دادند. نتایج مقایسه میانگین عملکرد میوه نشان داد که رقم اکبری به ترتیب با عملکرد وزن تر و خشک 6810/3 و 2484 کیلوگرم در هکتار بیشترین و رقم قزوینی به ترتیب با عملکرد وزن‌تر و خشک 3857/1 و 1591/6 کیلوگرم در هکتار کمترین عملکرد را داشت. به طور کلی با توجه به نتایج به دست آمده می‌توان رقم پسته اکبری را رقمی مناسب با ویژگی‌های قابل قبول در منطقه مشگین‌شهر استان اردبیل معرفی کرد.

quantitative and qualitative evaluation of several commercial pistachio cultivars under the conditions of meshgin shahr

to identify suitable pistachio cultivar(s) with high yield and desirable fruit quality, four female cultivars (akbari, ohadi, ahmad aghaei, and qazvini) and two male cultivars, early-flowering and late-flowering, were evaluated during 2016–2017 using a randomized complete block design with four replications. the cultivars were assessed for vegetative traits, yield, and quantitative and qualitative characteristics. mean comparisons showed that akbari was superior to ohadi, ahmad aghaei, and qazvini in several pomological traits, including split percentage, kernel-to-fruit ratio (kernel percentage), fruit count per unit weight, and yield. because akbari fruit retained a complete, non-dehiscent green hull, this cultivar may be suitable for reducing the entry of fungal contaminants. qazvini was comparable to akbari in kernel-to-fruit ratio. qazvini, with 12% blank nuts compared with 18% in akbari, and ohadi, in terms of kernel oil content, showed advantages over akbari. mean yield comparisons indicated that akbari had the highest fresh and dry fruit yields, at 6,810.3 and 2,484 kg ha⁻¹, respectively, whereas qazvini had the lowest yields, at 3,857.1 and 1,591.6 kg ha⁻¹, respectively. overall, based on the results, akbari can be recommended as a suitable pistachio cultivar with acceptable characteristics for the meshgin shahr region of ardabil province.