اثر کاربرد خاکی زئولیت طبیعی و کود دامی بر خصوصیات بیوشیمیایی تاک انگور در شرایط تنش خشکی

کاربرد خاکی کود دامی و زئولیت به عنوان روشی ساده و ارزان برای حفظ رطوبت خاک در نواحی خشک و نیمه‌خشک و خاک های سبک مطرح است. به منظور بررسی تاثیر کود گوسفندی و زئولیت طبیعی بر ویژگی های بیوشیمیایی انگور بیدانه سفید در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در تاکستان دانشگاه ملایر، همدان طی سال­های 1401 و 1402 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل دو سطح آبیاری (7 روز و 21 روز یکبار) و چهار سطح اصلاح کننده ها (شاهد، 12 کیلوگرم زئولیت، 15 کیلوگرم کود گوسفندی، ترکیب 12 کیلوگرم زئولیت و 15 کیلوگرم کود گوسفندی) بود. نتایج نشان داد که کاهش آبیاری به کاهش محتوای پروتئین محلول و غلظت عناصر معدنی برگ و همچنین، به افزایش محتوای پرولین، کربوهیدرات ها، فنل کل، مالون دی آلدهید و پراکسید هیدروژن برگ منجر شد. کاربرد کود حیوانی و زئولیت در هر دو شرایط آبیاری کامل و تنش خشکی، به دلیل افزایش جذب و نگهداری آب در خاک، در بهبود تمامی شاخص های مورد ارزیابی موثر بود. کاربرد کود حیوانی و زئولیت اثر مثبت معنی‌داری بر میزان عناصر پرمصرف (نیتروژن، فسفر و پتاسیم) برگ داشت، اما اثر این تیمارها بر میزان عناصر کم مصرف (آهن و روی) برگ غیرمعنی‌دار بود. نتایج این تحقیق نشان داد که با کاربرد خاکی زئولیت، به تنهایی یا در ترکیب با کود حیوانی، می توان با حفظ بهتر رطوبت در خاک­های سبک، اثرات منفی تنش خشکی بر تاک انگور را به حداقل رساند.

effect of soil application of natural zeolite and manure on biochemical characteristics of grapevine under drought stress

soil application of manure and zeolite has been proposed as a simple and inexpensive method for maintaining soil moisture in dry and semiarid regions and in light-textured soils. to investigate the effects of sheep manure and natural zeolite on the biochemical characteristics of white seedless grape under drought stress, a factorial experiment was conducted based on a randomized complete block design in the vineyard of malayer university, hamadan, during 2022 and 2023. the experimental treatments included two irrigation intervals (every 7 and 21 days) and four amendment treatments (control, 12 kg zeolite, 15 kg sheep manure, and a combination of 12 kg zeolite and 15 kg sheep manure). the results showed that reduced irrigation decreased soluble protein content and leaf mineral element concentrations and increased leaf proline, carbohydrate, total phenolic, malondialdehyde, and hydrogen peroxide contents. application of manure and zeolite under both full irrigation and drought stress conditions mitigated all of the aforementioned indices because of their ability to absorb and retain water in the soil. application of manure and zeolite had a significant positive effect on leaf macronutrient contents (nitrogen, phosphorus, and potassium), whereas their effects on leaf micronutrient contents (iron and zinc) were not significant. the results of this study showed that soil application of zeolite, either alone or in combination with manure, can minimize the adverse effects of drought stress on grapevines by improving moisture retention in light-textured soils.