تاثیر زمان برداشت بر تغییرات فیزیکوشیمیایی میوه برخی ژنوتیپ‌های پرتقال در مقایسه با رقم تجاری پرتقال مارس (citrus sinensis cv. mars)

مرکبات از جمله محصول‌های مهم مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری به شمار می‌آیند و در بین آن‌ها میوه پرتقال به دلیل ارزش غذایی بالا بیش‌ترین سطح زیر کشت را دارا می‌باشد. به دلیل فراوانی دورگ‌ها و ژنوتیپ‌های طبیعی و مصنوعی ایجاد شده در مرکبات، شناسایی و گزینش ژنوتیپ‌های برتر موضوع بسیار مهمی می‌باشد. مطالعه حاضر به منظور بررسی ویژگی‌های فیزیکوشیمایی میوه برخی از ژنوتیپ‌های شبه پرتقال در طول مراحل مختلف رسیدگی در سال 1399 انجام شد. بدین منظور 4 ژنوتیپ پرتقال (شامل g3، g4، g5 و g6) همراه با شاهد (پرتقال مارس) در سه زمان به فواصل 30 روز (از 20 آبان تا 20 دی) برداشت شده و از نظر برخی صفات فیزیکوشیمایی مورد ارزیابی قرار گرفتند. مشخض شد که با تاخیر در برداشت میوه ژنوتیپ‌های مختلف پرتقال، صفات مورفولوژی میوه شامل وزن، طول، قطر، حجم، میزان عصاره، هم‌چنین tss، نسبت tss/ta و شاخص‌های *a و *b رنگ پوست میوه به‌طور معنی‌داری افزایش یافتند. از طرف دیگر، میزان ta و شاخص‌های *l و chroma با تاخیر در برداشت میوه ژنوتیپ‌های مختلف پرتقال کاهش معنی‌داری پیدا کردند. ژنوتیپ g6 از نظر ابعاد میوه [وزن (201/03 گرم)، طول (75/84 میلی‌متر)، قطر (77/18 میلی‌متر)، حجم (225/38 سانتی‌متر مکعب)]، میزان عصاره (86/23 درصد) و هم‌چنین مطلوبیت طعم و مزه [ta کم‌تر و نسبت tss/ts بالاتر (15/16)] در وضعیت بهتری قرار داشت. در نهایت، می‌توان کشت و کار ژنوتیپ g6 و هم‌چنین برداشت در 20 آذر ماه میوه آن را به منظور تولید میوه پرتقال باکیفیت پیشنهاد نمود.

effect of harvest time on physicochemical changes in fruit of some orange genotypes compared with the commercial orange cultivar mars (citrus sinensis cv. mars)

citrus fruits are among the important crops of tropical and subtropical regions, and among them, orange has the largest cultivated area because of its high nutritional value. due to the abundance of natural and artificially generated hybrids and genotypes in citrus, the identification and selection of superior genotypes are highly important. the present study was conducted in 2020 to investigate the physicochemical characteristics of fruit from some orange-like genotypes at different ripening stages. for this purpose, four orange genotypes (g3, g4, g5, and g6) along with the control (mars orange) were harvested at three times at 30-day intervals, from 20 november to 20 january, and evaluated for several physicochemical traits. the results showed that delaying fruit harvest significantly increased fruit morphological traits, including weight, length, diameter, and volume, as well as juice content, tss, tss/ta ratio, and the a* and b* indices of fruit peel color in different orange genotypes. in contrast, ta and the l* and chroma indices significantly decreased with delayed fruit harvest. genotype g6 showed better performance in terms of fruit dimensions [weight (201.03 g), length (75.84 mm), diameter (77.18 mm), and volume (225.38 cm³)], juice content (86.23%), and flavor desirability [lower ta and higher tss/ts ratio (15.61)]. finally, cultivation of genotype g6 and harvesting its fruit on 20 december can be recommended for the production of high-quality orange fruit.