مطالعه اثر تعدیل‌کنندگی فسفیت‌پتاسیم بر ویژگی‌های مورفولوژیکی و جذب عناصر لیمو (citrus aurantifolia (christm.) swingle) تحت تنش شوری

لیمو (citrus aurantifolia) یکی از درختان دورگه،  متحمل به سرما و نیازمند نور و رطوبت کافی است. از آنجا که شوری یکی از تنش‌های غیر زیستی مخرب بر رشد مرکبات است، ارائه راهکار مناسب به منظور کاهش و تعدیل اثرات مضر آن می‌تواند موثر باشد.  به منظور بررسی تاثیر آب شور و فسفیت‌پتاسیم بر گیاه لیمو، پژوهشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار به صورت گلدانی در سال 1401 در گلخانه دانشگاه هرمزگان انجام شد. تیمارها شامل شوری (1/5 ،3، 4/5 و 6 دسی ‌زیمنس ‌بر‌ متر) و فسفیت‌پتاسیم (صفر، 1/5 و 3 گرم ‌بر‌ لیتر) بود. شاخص‌های مورد بررسی شامل اندازه­گیری وزن تر و خشک (ساقه و ریشه)، سنجش جذب عناصر پرمصرف (ریشه و برگ) و عناصر کم مصرف (برگ) بود. نتایج نشان داد که شوری 6 دسی زیمنس ‌بر متر در مقایسه با شوری 1/5 دسی زیمنس ‌بر متر منجر به کاهش وزن تر و خشک ساقه (به ترتیب 25/13 و 23/7 درصد)، محتوای نیتروژن، پتاسیم، فسفر، کلسیم، آهن، روی و مس (به ترتیب  5/3، 4/39، 16/21، 28/5، 20/4، 35/5 و 18/5 درصد) شد. تیمار فسفیت‌پتاسیم در تمامی سطوح شوری باعث افزایش محتوای عناصر پتاسیم، فسفر، نیتروژن، آهن، مس و روی، وزن تر و خشک ساقه و وزن تر و خشک ریشه شد. به طور کلی بر اساس نتایج پژوهش حاضر، کاربرد فسفیت پتاسیم به خصوص در غلظت 1/5 گرم در لیتر، منجر به بهبود خصوصیات مورفولوژیکی، جذب عناصر و کاهش اثرات نامطلوب  تنش شوری در لیمو شد.

study of the mitigating effect of potassium phosphite on morphological characteristics and nutrient uptake of lime (citrus aurantifolia (christm.) swingle) under salinity stress

lime (citrus aurantifolia) is a hybrid tree that is tolerant to cold and requires sufficient light and moisture. since salinity is one of the major abiotic stresses that adversely affects citrus growth, providing appropriate strategies to reduce and mitigate its harmful effects can be effective. to investigate the effects of saline water and potassium phosphite on lime plants, a factorial experiment was conducted in a completely randomized design with three replications under pot conditions in 2022 in the greenhouse of the university of hormozgan. the treatments included salinity at 1, 3.5, 4.5, and 6 ds m⁻¹ and potassium phosphite at 0, 1.5, and 3 g l⁻¹. the evaluated parameters included fresh and dry weight of shoots and roots, uptake of macronutrients by roots and leaves, and uptake of micronutrients by leaves. the results showed that salinity of 6 ds m⁻¹, compared with 1.5 ds m⁻¹ salinity, resulted in reductions in shoot fresh and dry weight (25.13% and 23.7%, respectively) and in the contents of nitrogen, potassium, phosphorus, calcium, iron, zinc, and copper (5.3%, 4.39%, 16.21%, 28.5%, 20.4%, 35.5%, and 18.5%, respectively). application of potassium phosphite at 1.5 g l⁻¹, compared with 6 ds m⁻¹ salinity, increased the contents of potassium, phosphorus, nitrogen, iron, copper, and zinc (18.3%, 31.11%, 15.15%, 44.4%, 56.9%, and 57.19%, respectively), shoot fresh and dry weight (56.9% and 54.4%, respectively), and root fresh and dry weight (12.5% and 10.8%, respectively). overall, application of potassium phosphite at 1.5 g l⁻¹ improved morphological characteristics and nutrient uptake and reduced the adverse effects of salinity stress in lime.