بررسی اثرات متقابل کادمیوم و سیلیس بر صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی توت‌فرنگی رقم 'پاروس'

در این پژوهش، اثرات عنصر سیلیسیم در کاهش تنش ناشی از فلز سنگین کادمیوم در توت‌فرنگی رقم 'پاروس' بررسی شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در سه تکرار در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام انجام شد. تیمارهای مورد استفاده شامل کادمیوم از منبع نیترات‌کادمیوم در سه سطح (صفر، 100 و 200 میکرومولار) و سیلیسیم از منبع اکسیدسیلیسیم در دو سطح (صفر و 20 میلی‌مولار) بود. دو ماه بعد از اعمال تیمارهای کادمیوم و سیلیسیم، برخی صفات فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی شامل تعداد برگ، تعداد روندک، ارتفاع بوته، سطح برگ، وزن تر و خشک شاخساره، نشت یونی، کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل‌کل، کاروتنوئید و میزان فتوسنتز بوته‌های توت‌فرنگی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد با افزایش میزان کادمیوم، تعداد برگ، تعداد روندک، طول شاخساره، سطح برگ، وزن تر و خشک بوته در گیاه توت‌فرنگی کاهش یافت. همچنین کادمیوم سبب افزایش میزان نشت یونی (68/61 %) و کاهش میزان رنگیزه‌های کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل‌کل (به‌ترتیب 6/88، 2/6 و 9/47 میلی‌گرم بر گرم وزن تازه برگ) و کاروتنوئید (1/75 میلی‌گرم بر گرم وزن تازه برگ) و به‌دنبال آن موجب کاهش میزان فتوسنتز در گیاه شد. در مقابل استفاده از سیلیسیم موجب بهبود صفات فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی در گیاه توت‌فرنگی گردید و تا حد قابل قبولی آثار منفی کادمیوم را در خصوصیات رویشی گیاه کاهش داد.

investigation of the interactive effects of cadmium and silicon on morphological and physiological traits of strawberry cv. parus

in this study, the effect of silicon in alleviating heavy metal cadmium stress in strawberry cv. parus was investigated. the experiment was conducted as a factorial experiment based on a completely randomized design with three replications in the greenhouse of the faculty of agriculture, ilam university. the treatments included cadmium supplied as cadmium nitrate at three levels (0, 100, and 200 μm) and silicon supplied as silicon oxide at two levels (0 and 20 mm). two months after the application of cadmium and silicon treatments, several physiological and morphological traits, including leaf number, runner number, plant height, leaf area, fresh and dry shoot weight, electrolyte leakage, chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll, carotenoids, and photosynthetic rate of strawberry plants were evaluated. the results showed that increasing cadmium concentration decreased leaf number, runner number, shoot length, leaf area, and fresh and dry plant weight in strawberry plants. cadmium also increased electrolyte leakage (68.61%) and decreased the contents of chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll (6.88, 2.6, and 9.47 mg g⁻¹ fresh leaf weight, respectively), and carotenoids (1.75 mg g⁻¹ fresh leaf weight), consequently resulting in a reduction in photosynthetic rate in the plants. in contrast, silicon application improved the physiological and morphological traits of strawberry plants and reduced the adverse effects of cadmium on plant vegetative characteristics to an acceptable extent.