واکنش مورفو-فیزیولوژی دو رقم زیتون به محلول‌پاشی برگی ملاتونین و تنش خشکی در شرایط کشت گلدانی

پژوهش حاضر به منظور بررسی تاثیر محلول‌پاشی برگی ملاتونین بر پاسخ‌های مورفو-فیزیولوژی دو رقم زیتون در شرایط گلدان در ایستگاه تحقیقات زیتون دالاهو استان کرمانشاه، به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و سه فاکتور (غلظت‌های ملاتونین، رژیم‌های آبیاری و ارقام زیتون) در سال زراعی 1400-1399 اجرا گردید. دو مرحله محلول-پاشی کامل نهال‌های زیتون با ملاتونین در غلظت‌های صفر به عنوان شاهد، 50 و 100 میکرومولار، انجام گردید. تیمارهای آبیاری شامل آبیاری به میزان 100 درصد آبیاری (شاهد)، 75 و 50 درصد تبخیر و تعرق بودند، به‌طوری‌که تیمار 100 درصد به‌عنوان شاهد در نظر گرفته شد. به‌ منظور تعیین پاسخ ارقام زیتون به تنش خشکی و محلول‌پاشی ملاتونین صفات رویشی مانند ارتفاع نهال، تعداد برگ، وزن تر و خشک برگ، وزن تر و خشک شاخه و ریشه، نسبت وزن خشک ریشه به شاخه و نیز صفات فیزیولوژی محتوای نسبی آب برگ، درصد نشت یونی، مقدار کلروفیل کل و مالون‌دی‌آلدهید ثبت گردید. عملیات آماری تجزیه واریانس و مقایسه میانگین‌ها به روش دانکن انجام گرفت. نتایج نشان داد که تاثیر رقم، سطوح مختلف ملاتونین و رژیم آبیاری بر صفات رویشی و فیزیولوژی مورد ارزیابی در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار گردید. صفات رویشی ثبت شده در رقم سویلانا، بیشتر بود، بطوری‌که رقم سویلانا واکنش مناسبی نسبت به محلول‌پاشی ملاتونین در شرایط تنش خشکی داشت. تیمار 50 درصد آبیاری در مقایسه با سایر تیمارهای آبیاری باعث کاهش صفات رویشی شد. محلول‌پاشی ملاتونین باعث تعدیل اثرات تنش آبی در هر دو رقم زیتون مورد مطالعه در شرایط گلدان گردید.

morpho-physiological response of two olive cultivars to foliar melatonin application and drought stress under pot conditions

the present study was conducted to investigate the effect of foliar melatonin application on the morpho-physiological responses of two olive cultivars under pot conditions at the dalahu olive research station, kermanshah province, iran. the experiment was performed as a factorial experiment based on a randomized complete block design with three replications and three factors, including melatonin concentrations, irrigation regimes, and olive cultivars, during the 2020–2021 growing season. two rounds of thorough foliar application of melatonin were performed on olive seedlings at concentrations of 0 (control), 50, and 100 μm. the irrigation treatments included irrigation at 100% (control), 75%, and 50% of evapotranspiration, with the 100% irrigation treatment considered as the control. to determine the responses of the olive cultivars to drought stress and melatonin application, vegetative traits, including seedling height, number of leaves, fresh and dry leaf weight, fresh and dry shoot and root weight, and root-to-shoot dry weight ratio, as well as physiological traits, including leaf relative water content, ion leakage percentage, total chlorophyll content, and malondialdehyde content, were recorded. analysis of variance and mean comparison using duncan's test were performed. the results showed that the effects of cultivar, different melatonin concentrations, and irrigation regimes on the evaluated vegetative and physiological traits were significant at the 1% probability level. the vegetative traits recorded in the sevillana cultivar were higher, and this cultivar showed a favorable response to melatonin application under drought stress conditions. the 50% irrigation treatment reduced vegetative traits compared with the other irrigation treatments. melatonin application alleviated the effects of water stress in both olive cultivars studied under pot conditions.