پاسخ به تنش شوری در برخی ژنوتیپ‌های دانهالی گواوا

گزینش ژنوتیپ‌های متحمل به شوری، یک رویکرد کارآمد برای مقابله با آب‌ و خاک شور است. یک آزمایش گلخانه ای در طی سال های 1395 تا 1397، در گلخانه گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان، برای ارزیابی پاسخ های مورفولوژیک، فیزیولوژیک و بیوشیمیایی دانهال های گواوا در برابر آب شور انجام شد. دوازده ژنوتیپ بذری یکساله گواوا ده هفته با آب شور (0/5 و 5 دسی زیمنس بر متر) آبیاری شدند. تیمار با آب شور کاهش محتوای آب نسبی برگ، رنگیزه های کلروفیل، کاروتنوئید، پروتئین، آنتوسیانین، کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم دو، ماده خشک شاخساره و برگ را در ژنوتیپ های گواوا به همراه داشت. همچنین میزان نشت یونی، قندهای محلول، فعالیت آنزیم های پروتئاز، کاتالاز و پراکسیداز روند افرایشی نشان دادند. بیشترین ماده خشک برگ و شاخساره در شوری 5 دسی زیمنس بر متر به ترتیب در ژنوتیپ های ac-04  و ac-05 مشاهده شد. کمترین ماده خشک برگ نیز به ترتیب متعلق به ژنوتیپ هایac-02 ،ac-01  ac-03 و ac-11 در شوری 5 دسی زیمنس بر متر بود. کمترین ماده خشک شاخساره نیز در ژنوتیپ‌های ac-06 ،ac-02 و ac-08 (به‌ترتیب 49/76، 50/60 و 51/12 درصد) مشاهده گردید. آنالیز کلاستر، ژنوتیپ ها را به چهار گروه تقسیم کرد. در گروه اول (ac-11 ،ac-10 و ac-12)، کمترین مقدار پروتئین، پراکسیداز، کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم دو و بیشترین نشت یونی ثبت شد. در گروه دوم (ac-02 ،ac-01 و ac-03)، کمترین میزان رنگیزه های فتوسنتزی و فعالیت کاتالاز مشاهده شد. گروه سوم (ac-08 ،ac-07 ،ac-06 و ac-09 ) واکنش بینابین داشتند. ژنوتیپ های ac-04 و ac-05، نیز با داشتن بیشترین محتوای آب نسبی برگ، غلظت رنگیزه، فعالیت کاتالاز، پراکسیداز و ماده خشک برگ گروه چهارم را تشکیل دادند. در نهایت ac-04 و ac-05 به عنوان ژنوتیپ های متحمل به شوری و ac-11 ،ac-10 و ac-12 به عنوان ژنوتیپ های حساس در نظر گرفته شدند.

response to salinity stress in guava seedling genotypes

selection of salt-tolerant genotypes is an effective approach for dealing with saline water and soils. a greenhouse experiment was conducted from 2016 to 2018 in the greenhouse of the department of horticultural sciences, faculty of agriculture and natural resources, university of hormozgan, to evaluate the morphological, physiological, and biochemical responses of guava seedlings to saline water. twelve one-year-old seed-derived guava genotypes were irrigated with saline water (0.5 and 5 ds m⁻¹) for ten weeks. treatment with saline water resulted in reductions in leaf relative water content, chlorophyll pigments, carotenoids, protein, anthocyanins, photosystem ii photochemical efficiency, and shoot and leaf dry matter in guava genotypes. in addition, electrolyte leakage and the contents of soluble sugars, as well as the activities of protease, catalase, and peroxidase enzymes, showed increasing trends. the highest leaf and shoot dry matter at a salinity level of 5 ds m⁻¹ was observed in genotypes ac-04 and ac-05, respectively. the lowest leaf dry matter was recorded in genotypes ac-01, ac-02, ac-03, and ac-11 at 5 ds m⁻¹ salinity. the lowest shoot dry matter was observed in genotypes ac-02, ac-06, and ac-08 (49.76%, 50.60%, and 51.12%, respectively). cluster analysis divided the genotypes into four groups. in the first group (ac-11, ac-10, and ac-12), the lowest levels of protein, peroxidase activity, and photosystem ii photochemical efficiency, along with the highest ion leakage, were recorded. in the second group (ac-02, ac-01, and ac-03), the lowest levels of photosynthetic pigments and catalase activity were observed. the third group (ac-08, ac-07, ac-06, and ac-09) exhibited an intermediate response. genotypes of ac-04 and ac-05 formed the fourth group, characterized by the highest leaf relative water content, pigment concentration, catalase and peroxidase activities, and leaf dry matter. ultimately, ac-04 and ac-05 were identified as salt-tolerant genotypes, while ac-11, ac-10, and ac-12 were classified as salt-sensitive genotypes.