اثرات توزیع نمک، و آلودگی نیترات و بور در عمق های مختلف خاک برمیزان محصول گندم و برنج در منطقه خوزستان

از مهمترین عوامل موثر بر مقاومت گندم و برنج در شرایط تنش شوری، عناصر غذایی زیاد و ریز مغذی خاک هستند. این پژوهش با هدف بررسی توزیع نمک، و آلودگی نیترات و بورحاصل از کودهای شیمیایی موجود در یک منطقه غیربازی استان خوزستان و اثر برمیزان محصول گندم (رقم چمران) و برنج (رقم عنبربو) انجام گردید. آزمایش در مناطق عرب اسد (منطقه 1) و ویس (منطقه 2) انجام و نمونه های خاک در پنج ایستگاه مختلف، درچهار فصل و از اعماق 30-0، 60-30، 90-60 و 120-90 برای تعیین میزان شوری، نیترات و بورتهیه‌گردیدند. میزان شوریءانواحیءاو اعماق مختلف خاک درءامنطقه 1 در بازه ds/m 5.16 – 1.96 و برایءامنطقه 2 در بازه ds/m 4.92-1.90 بود. حداکثرءاغلظت نیترات درچهار عمق مختلف (صفرءاتا 120 سانتیءامتر) به ترتیب ppm 13.5 ، 18، 8.5 و 9 در منطقه 1 و ppm 12.5 ، 16، 10 و 7 در منطقه 2 به ثبت رسید. این نتایج برای بور ابه ترتیب برابر با ppm 37، 49، 27 و 23.5 در منطقه 1و برابر با ppm 37.5، 48، 28 و 24 در منطقه 2 بودند. با افزایش میزان شوری خاک روند کاهشی عملکرد هرءادو گیاه کاملا مشخص بود، بصورتیکه عملکرد گندم تا حد 17.8% درءامنطقه 1 و 15.9% درءامنظقه 2، و عملکرد برنج تا حد 12.9% درءامنطقه 1 و 14.4% درءامنظقه 2 کاهش داشت. بررسی نحوه توزیع نمک، نیترات و بور در مناطق تحت کاشت گندم و برنج کمک شایانی به کشاورزان برای استفاده مناسب از منابع موجود برای تولید محصول می نماید.

distribution of soil salt and pollution of nitrate and boron of different depths affecting wheat and rice yields in the khuzestan province

introductionwheat (triticum aes tivum l.) and rice (oryza sativa l.) are two important sources of food for people worldwide. soil macro- and micro-nutrients can significantly affect wheat and rice tolerance in salt s tressed conditions. the province of khuzes tan, iran is one of the mos t important agricultural regions in the country. wheat and rice are largely planted in the province especially in the areas near the karun river. however, plantingsuch crop plants in the region is subjected to s tresses such as salinity and soil pollution with nitrate and boron, which is mainly due to high evaporation and excess chemical fertilization. accordingly, inves tigating the dis tribution of salt, nitrate and boron in the region is of economic and environmental significance, because it may be useful for finding methods, which reduce salinity s tress and provide an optimum rate of fertilizationfor wheat and rice production. the objective was to inves tigate salt dis tribution and pollution of nitrate and boron, resulting from chemical fertilization, in the non-alkaline and arid area of khuzes tan province, affecting wheat (chamran genotype) and rice (anbarbou genotype) yields.