بررسی تاثیر متقابل پارامترهای هواشناسی بر تبخیر از سطح آب با استفاده از تحلیل واریانس

در کشور ایران با توجه به شرایط اقلیمی گرم و خشک، چالش کاهش منابع آب شیرین جدی تر بوده و لزوم استفاده بهینه از منابع آب موجود را ایجاب می کند. قسمت اعظم تلفات در مخازن سدها ناشی از پدیده تبخیر بوده و با توجه به تعداد سدهای موجود در کشور، هرساله حجم عظیمی از ذخیره سدها در اثر تبخیر تلف می‌شود. جهت بررسی پدیده تبخیر نیاز است که تاثیر پارامترهای مختلف هواشناسی بر میزان تبخیر از سطح آزاد آب مورد ارزیابی قرار گیرد. بر همین اساس در این تحقیق سعی شده است تا تاثیر پارامترهای درجه حرارت، درصد رطوبت نسبی، سرعت باد، میزان تابش و میانگین فشار بخار بر روی میزان تبخیر از سطح آزاد آب بر اساس داده‌های دراز مدت ایستگاه هواشناسی اهواز مور ارزیابی قرار گیرد. بر اساس تحلیل صورت گرفته کلیه پارامترهای مورد اشاره تاثیر معناداری بر میزان تبخیر داشته‌اند. ضریب تبیین محاسبه‌شده جهت اثرات اصلی، برابر با 0/69 بوده که نشان می‌دهد، اثرات اصلی می‌توانند 0/69 واریانس خروجی را برآورد کنند. بر اساس پارامتر مجذور اتا میزان تابش خورشیدی بیشترین تاثیر را بر میزان تبخیر داشته است. فشار سطح و رطوبت نسبی هوا نیز در جایگاه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. نتایج آنالیز واریانس با در نظر گرفتن اثرات متقابل نشان داد که کلیه اثرات متقابل دارای تاثیر معنادار بر میزان تبخیر بوده و تنها اثر متقابل سرعت باد و میزان تابش فاقد تفاوت معنادار می‌باشد. اثرات متقابل فشار سطح در درجه حرارت و میزان تابش و نیز اثر متقابل درجه حرارت و رطوبت نسبی به ترتیب بیشترین تاثیر را بر میزان تبخیر داشت. اطلاع از اثر پارامترهای مختلف هواشناسی بر میزان تبخیر از سطح آب و اثرات متقابل آنها می تواند جهت بررسی کارایی روش های مختلف کاهش تبخیر مورد استفاده قرار گیرد.

investigating the interaction effects of meteorological parameters on evaporation from the water surface using variance analysis

introductionthe challenge of reducing fresh water resources is more serious due to the hot and dry climate in iran, and requires the optimal use of available water resources. mos t of the losses in the reservoirs of dams are due to evaporation. considering the number of dams in the country, every year a huge amount of the dams’ reservoirs is los t due to evaporation. changes in evaporation rates due to climate change can greatly affect hydrological parameters such as soil water content and runoff. therefore, the inves tigation of the effects of different meteorological parameters on the evaporation rate provides insights into new ways of evaporation suppression methods. in addition to this, evaporation is considered the main factor in the loss of water resources in hot and dry regions. based on this, inves tigating the rate of evaporation from these reservoirs under the climate change can help to unders tand this phenomenon and deal with it. by knowing the effective parameters on the evaporation and the mutual effects of different parameters, it is possible to take more effective measures in choosing the appropriate evaporation reduction methods and increasing their efficiency under different conditions. in this research, the main and interaction effects of different meteorological parameters such as temperature, relative humidity, wind speed, radiationand average vapor pressure on the evaporation rate from the free surface of water were inves tigated using variance analysis.