جایگاه تجربه دینی در اندیشه ناتان سودربلوم

مسئله‌ تجربه‌ دینی یکی از مهم‎ترین کنکاش‎های دین‎پژوهی است. مکتب دین‎پژوهی اپسالا مدیون اندیشه‎های موثر ناتان سودربلوم در زمینۀ پدیدارشناسی دین است. وی که شخصیتی معنوی و علمی در عرصۀ دین‎پژوهی است، تمرکز بسیاری بر مفهوم امر قدسی دارد. از نگاه سودربلوم گوهر دین، تجربۀ دینی است که ویژگی اساسی آن، حضور قدسیت است. گرچه سودربلوم بر این باور است که خداوند خود را از طریق تجلیاتش در سیر تاریخیِ ادیان به‎بشر می‎نمایاند و تاریخ در نگاه وی مساوی است با مکاشفۀ عام خداوند؛ اما مکاشفۀ خاص را از آنِ مسیحیت دانسته و مسیح را اوجِ تجلّیِ خداوند برای بشر می‎داند. با وجود این، سودربلوم در مقام اسقف اعظم کلیسای سوئد با به‎چالش کشیدن انحصارگرایی کلیسا در موضوعِ مکاشفه، به‎جای مفهوم غیرتاریخی و ثابتِ وحی از منظر کلیسا، بر مفهوم تاریخی و پویایی وحی از منظری عام و جهان‎شمول تاکید دارد. از چشم‎انداز سودربلوم تنها یک حقیقت واحد وجود دارد که در سیر تکاملی به‎صُور متفاوتی پدیدار می‎شود. وی با روشِ نوع‎شناسی در پی تبیین این نکته است که آنیمیسم، عقیده به‎مانا و باور به‎خدای متعال، سه نوع مختلف اما موازیِ یکدیگر از تجربه‌ دینی هستند. این پژوهش با تحلیل رویکرد تاریخی و پدیدارشناسانۀ سودربلوم به‎صورت‎های دینی، از سویی سبب از بین رفتن جمود و تعصب در زمینۀ انحصارگراییِ حقیقت دینی شده و از سوی دیگر با تاکید بر حقیقت یگانۀ هستی، امکان وحدت ادیان و تسامح بین بشر را نوید می‎دهد.

the place of religious experience in nathan soderblom’s thought

the problem of religious experience is one of the most important explorations in religious studies. the uppsala school of religious studies is indebted to nathan söderblom’s influential ideas in the field of phenomenology of religion. from söderblom’s point of view the essence of religion is religious experience, the essential characteristic of which is the presence of holiness. although soderblom believes that god reveals himself to humanity through his manifestations in the historical course of religions, and in his view, history is equal to god’s general revelation, he considers special revelation to be that of christianity and considers christ to be the culmination of god’s manifestation to humanity. despite this, söderblom, as the archbishop of the church of sweden, by challenging the exclusivity of the church in the subject of revelation, instead of the ahistorical and fixed concept of revelation from the perspective of the church, emphasizes the historical and dynamic concept of revelation from a general and universal perspective. from soderblom’s perspective, there is only one truth that appears in different forms in the course of evolution. by analyzing soderblom’s historical and phenomenological approach to religious forms, on the one hand, this research has caused the elimination of stagnation and prejudice in the field of religious truth exclusivity, and on the other hand, by emphasizing the single truth of existence, it promises the possibility of the unity of religions and tolerance between mankind.