خیر و شر و فهم بشر (نقد معرفت بشری در فهم خیر و شر بر اساس کتاب و سنت )

ما انسان‌ها روزانه با مسائل مختلفی مواجه می‌شویم که بسیاری از آنها را به خیر یا شر توصیف می‌کنیم. گاهی یک امر برای برخی خیر و برای برخی دیگر شر است. این اختلاف نظر، پرسشی اساسی ایجاد می‌کند که بر چه مبنای عقلانی یا اخلاقی این داوری‌ها صورت می‌گیرد. آیا مبنای داوری ما فطرت انسانی است؟ در حالی که همه انسان‌ها در اصل فطرت مشترک هستند و در زشت شمردن بسیاری از رذائل اخلاقی مانند ظلم و دروغ ودر مقابل زیبا شمردن اموری مانند عدل و راستی اتفاق نظر داریم اما در برخی موارد مانند جنگ اختلاف نظر داریم. برخی جنگ را خیر می‌دانند، در حالی که برخی دیکر آن را شر می‌دانند. این تناقض نشان می‌دهد که عقل انسانی به تنهایی ممکن است نتواند به درستی خیر و شر را تشخیص دهد.بنابراین، در مسائل اختلافی و پیچیده، عقل کامل‌تری لازم است که فراتر از عقل فردی انسان‌ها باشد. چنین عقل و دانشی، عقل کل است که از منبعی الهی سرچشمه می‌گیرد. در قرآن کریم نیز آمده است که ای کسانی که ایمان آورده‌اید! پس ضرورت دارد در روش و منبع شناخت خیر و شر که محل نزاع فیلسوفان الحادی با الهیدانان است تجدید نظر کنیم و تنها به عقل بشری که اساس خیر و شر را منفعت یا ضرر این جهانی می داند بسنده نکنیم نگارنده در این مقاله بر اساس جهان بینی توحیدی وبه روش عقلی و نقلی ( بهره گیری از شواهد قرآنی و روایی) ثابت کرده است برخی امور را انسان‌ها نمی‌توانند به درستی تشخیص دهند. عقل انسانی گاهی تحت تاثیر امیال شخصی، قرار می‌گیرد و از مسیر عدالت منحرف می‌شود. بنابراین، در تشخیص خیر و شر واقعی، انسان‌ها به هدایت الهی نیاز دارند. پیامبران الهی که علم‌شان از وحی است، تنها کسانی هستند که می‌توانند حقیقت خیر و شر را به درستی بیان کنند.

good and evil and human understanding (criticism of human knowledge in understanding good and evil based on the quran and sunnah)

we humans encounter various issues daily, many of which we describe as good or evil. sometimes, one matter is considered good by some and evil by others, raising a fundamental question: on what rational or ethical basis are these judgments made? is the foundation of our judgment human nature? while all humans share a common nature and agree on condemning vices like oppression and lying, as well as praising virtues like justice and truth, disagreements still arise, especially in cases like war. some view war as good, while others see it as evil. this contradiction suggests that human reason alone may not accurately determine good and evil. in complex and contentious matters, a higher form of reason is needed—one beyond individual human reason. such reason and knowledge are universal, originating from a divine source. the qur’an also highlights this issue, urging believers to reconsider the sources and methods of recognizing good and evil, which has been a point of contention between atheistic philosophers and theists. it advises not to rely solely on human reason, which often associates good and evil with worldly benefit or harm. the author argues that based on a monotheistic worldview, some matters are beyond human capacity to fully discern. human reason, influenced by personal desires, can deviate from justice. hence, to distinguish true good and evil, divine guidance is required. the divine prophets, whose knowledge comes from revelation, are the only ones who can accurately define the truth of good and evil.