اثربخشی مداخلات معنوی بر افسردگی بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن: یک مطالعه فراتحلیل

زمینه و هدف: امروزه بسیاری از مطالعات، مذهب و معنویت را به‌عنوان یک منبع مهم جهت ارتقاء سلامت روانی بیماران معرفی می‌کنند؛ به‌گونه‌ای که اغلب پژشکان در فرایند درمان، توجه به مسائل معنوی را ضروری می‌دانند. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی مداخلات معنوی بر افسردگی بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن بود.روش‌ها: این مطالعه به روش مرور سیستماتیک و فراتحلیل بر تمامی مطالعات فارسی و انگلیسی زبان از سال 2015 تا 2023 در زمینه اثربخشی مداخلات معنوی بر افسردگی مبتلایان به بیماری‌های مزمن، با استفاده از راهنمای prisma و پایگاه‌های فارسی‌زبان همچون sid، magiran، civilica، irandoc و انگلیسی‌زبان sciencedirect، pubmed، web of science، researchgate و scopus انجام پذیرفت. از سایت google scholar نیز جستجوی تکمیلی صورت گرفت. 19 مقاله که حائز معیار ورود بودند انتخاب شدند و در نهایت داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار r تحلیل شد.یافته‌ها: اندازه اثر کلی مداخلات معنوی برابر با 0/42 با فاصله اطمینان 95% با حد اطمینان (0/27 تا 0/58) به دست آمد که نشان دهنده همبستگی بین مطالعات و تاثیر نسبتا بالای مداخلات معنوی بر بهبود افسردگی بیماران است. نتایج نشان دهنده ناهمگنی مطالعات است، این ناهمگنی می‌تواند ناشی از تفاوت‌ در نوع مداخله، نوع بیماری، جمعیت نمونه، ابزار مورد استفاده یا سایر تفاوت‌های روش‌شناختی باشد. همچنین نتایج نشان داد که اندازه اثر کلی برآورد شده تحت تاثیر سوگیری انتشار قرار نگرفته است و نتایج فراتحلیل تجمعی نیز بیانگر آن است که مطالعات بررسی شده در این فراتحلیل، معناداری اثربخشی مداخلات معنوی بر افسردگی مبتلایان به بیماری مزمن را تایید می‌کنند.نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه اثربخشی مداخلات معنوی در بهبود افسردگی مبتلایان به بیماری مزمن را تایید می‌کند و با مبانی نظری و تجربی قبلی هم‌راستا است. بنابراین معنویت می‌تواند یک روش قدرتمند برای مقابله‌ با بیماری مزمن و پریشانی‌های روان‌شناختی همراه با آن باشد. با توجه به مطالعات همسو با این نتیجه، می‌توان گفت این فراتحلیل شواهدی برای پزشکان و پرستاران فراهم می‌کند تا از طریق مداخلات معنوی، سلامت روانی و کیفیت زندگی را در بیماران ارتقا داده و میزان افسردگی، اضطراب و ناامیدی را کاهش دهند.

effectiveness of spiritual interventions on depression in patients with chronic diseases: a meta-analysis

background and aim: today, many studies have introduced religion and spirituality as important sources for improving patients’ mental health. most physicians consider it necessary to pay attention to spiritual issues in the treatment process. this study aimed to investigate the effectiveness of spiritual interventions on depression in patients with chronic diseases.methods: this study is a systematic review and meta-analysis of all persian and english-language studies from 2015 to 2023 in the field of the effectiveness of spiritual interventions on depression in chronic diseases, using the prisma guide and persian-language databases such as sid, magiran, civilica, irandoc, and english-language databases including sciencedirect, pubmed, web of science, researchgate, and scopus. a supplementary search was also conducted on the google scholar site. nineteen articles that met the inclusion criteria were selected, and the data were analyzed using r software. results: the overall effect size of spiritual interventions was 0.42 with a 95% confidence interval and a confidence limit of 0.27 to 0.58, indicating a correlation between studies and a relatively high effect of spiritual interventions on improving patients’ depression. the results suggest heterogeneity among studies, possibly due to differences in intervention type, disease type, sample population, tools used, or other methodological variations. additionally, the estimated overall effect size was not influenced by publication bias. the pooled meta-analysis results confirm the effectiveness of spiritual interventions on depression in patients with chronic illness. conclusion: the results of this study confirm the effectiveness of spiritual interventions in improving depression in patients with chronic illness and are consistent with previous theoretical and empirical foundations. therefore, spirituality can be a powerful way to cope with chronic illness and accompanying psychological distress. given the studies consistent with this conclusion, this meta-analysis provides evidence for physicians and nurses to promote mental health and quality of life in patients through spiritual interventions and reduce levels of depression, anxiety, and hopelessness.