مقایسه اثربخشی آموزش مبتنی بر نظریه انسان سالم و آموزش وجودی مبتنی بر فرهنگ ایرانی اسلامی بر سرمایه عاطفی و کیفیت ارتباطی زوجین ناسازگار

زمینه و هدف: در زوجین با تعارضات زناشویی، تقویت سرمایه عاطفی و بهبود کیفیت ارتباط، به واسطه افزایش سطح همدلی، اعتماد و ارتباط موثر، نقش اساسی در کاهش اضطراب، ارتقاء سازگاری روانی و استحکام رابطه دارد و برای بهبود سلامت روان و تعادل هیجانی ضروری است. هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی دو نوع آموزش روان‌شناختی، آموزش مبتنی بر نظریه انسان سالم و آموزش وجودی مبتنی بر فرهنگ ایرانی اسلامی بر سرمایه عاطفی و کیفیت ارتباطی زوجین ناسازگار بود.روش‌ها: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه زوجین ناسازگار مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره خانواده شهر اصفهان در سال 1403 بود. نمونه شامل 75 زوج (150 نفر) بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و سپس به‌طور تصادفی در سه گروه آزمایش (هرکدام 25 نفر) و کنترل (25 نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سرمایه عاطفی گل‌پرور (2016) و کیفیت ارتباطی زوجین خوشکام (2006) بود که پایایی آن‌ها با آلفای کرونباخ تایید شد. آموزش‌ها طی 8 جلسه هفتگی برگزار شد.یافته‌ها: نتایج تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون بونفرونی نشان داد که هر دو مداخله در بهبود سرمایه عاطفی و کیفیت ارتباطی زوجین موثر بودند، اما آموزش مبتنی بر نظریه انسان سالم تاثیر بیشتری داشت (p<0.01).نتیجه‌گیری: نتایج نشان‌دهنده اهمیت مداخلات روان‌شناختی بومی‌شده در ارتقاء کیفیت زندگی زناشویی است. پیشنهاد می‌شود این نوع آموزش‌ها در برنامه‌های مشاوره‌ای خانواده گنجانده شود.

comparison of the effectiveness of training based on the theory of healthy humanity and existential training based on iranian islamic culture on affective capital and communication quality in disagreeable couples

background and aim: in couples experiencing marital conflicts, the enhancement of affective capital and improvement of communication quality, through increasing empathy, trust, and effective interaction, play a fundamental role in reducing anxiety, enhancing psychological adaptability, and strengthening the relationship; these factors are essential for improving mental health and emotional balance. the aim of this study was to compare the effectiveness of two psychological training interventions, training based on the theory of healthy humanity and existential training based on iranian islamic culture, on the affective capital and communication quality of disagreeable couples.methods: the study employed a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and follow-up phases, including a control group. the statistical population comprised all disagreeable couples seeking family counseling in isfahan in the year 1403 (iranian calendar). a sample of 75 couples (150 individuals) was purposefully selected and then randomly assigned to three groups (each experimental group containing 25 individuals and a control group with 25 individuals). the research instruments included the affective capital questionnaire by golparvar (2016) and the couples’ communication quality questionnaire by khoshkam (2006), both demonstrated acceptable internal consistency as confirmed by cronbach’s alpha. the training interventions were delivered over eight weekly sessions. results: results from repeated measures analysis of variance and bonferroni post-hoc tests indicated that both interventions significantly improved the affective capital and communication quality among couples; however, the training based on the theory of healthy humanity proved to be more effective (p<0.01). conclusion: the findings underscore the importance of culturally-rooted psychological interventions in enhancing marital quality. it is recommended that such training programs be integrated into family counseling initiatives.