رابطه سلامت معنوی با استرس تحصیلی دانش آموزان: نقش میانجی سرسختی روانشناختی

زمینه و هدف: امروزه یکی از بحران‌های بزرگ نظام‌های آموزشی در کشورهای مختلف جهان مسئله استرس تحصیلی دانش‌­آموزان است، لذا مطالعه حاضر باهدف نقش میانجی سرسختی روانشناختی در رابطه سلامت معنوی با استرس تحصیلی دانش‌­آموزان انجام شد.روش‌ها: روش پژوهش توصیفی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر و پسر پایه نهم متوسطه اول شهر بیرجند در سال تحصیلی 1402-1401 بود. 200 نمونه واجد شرایط به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای انتخاب شدند و به پرسشنامه سلامت معنوی پالوتزین و الیسون (1982)، سرسختی روان‌شناختی کیامرئی و همکاران (1377) و استرس تحصیلی لاکاو (2009) پاسخ دادند. جهت تحلیل داده‌ها و مدل پژوهش از نرم‌افزار spss نسخه 22 و amos استفاده شد.یافته‌ها: نتایج نشان‌دهنده اثر مستقیم سلامت معنوی و سرسختی روانشناختی بر استرس تحصیلی منفی بود، همچنین نشان‌دهنده تاثیر غیرمستقیم سلامت معنوی بر استرس تحصیلی از طریق متغیر میانجی سرسختی روانشناختی بود (0/01>p). نتیجه‌گیری: سیاست‌گذاران و مجریان برنامه‌های آموزشی با فراهم آوردن محتوا و محیط آموزشی مناسب و اتخاذ راهبردهای آموزش موثر، با ارتقای سلامت معنوی و سرسختی روان­شناختی دانش آموزان، زمینه کاهش استرس تحصیلی دانش‌­آموزان را در طول تحصیل فراهم رساند.

the relationship between spiritual health and academic stress of students: the mediating role of psychological hardiness

background and aim: today, one of the major crises of educational systems in different countries is the problem of academic stress among students, so the present study was conducted to mediate the role of psychological hardiness in the relationship between spiritual health and students’ academic stress.methods: the descriptive research method was structural equations type. the research population included all ninth-grade male and female students of the first secondary school in birjand city in the academic year of 2022-2023, 200 eligible samples were selected by stratified sampling method and they responded to the spiritual health questionnaire of palutzin and ellison (1982), psychological toughness of kiamrai et al., (2017) and academic stress of lacau (2009). spss version 22 and amos software were used for data analysis and research model. results: the results showed the direct effect of spiritual health and psychological hardiness on negative academic stress and also indicated the indirect effect of spiritual health on academic stress through the mediating variable of psychological hardiness (p<0.01). conclusion: by providing the content and suitable educational environment and adopting effective teaching strategies, by promoting the students’ spiritual health and psychological toughness, the policymakers and implementers of the educational programs provided the ground for reducing the students’ academic stress during their studies.