طراحی و روانسنجی مقیاس سلامت اخلاقی با تاکید بر منابع اسلامی

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی مقیاسی جهت سنجش سلامت اخلاقی برمبنای متون اسلامی با توجه به تعاریف موجود در قرآن، روایات و کتب اخلاق انجام شده است.روش‌ها: روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی-روش‌ شناختی است. جامعه آماری شامل کلیه کاربران 17 تا 62 ساله شبکه‌های مجازی با حداقل تحصیلات سیکل بود که در بازه زمانی آذرماه 1402 به لینک مقیاس طراحی شده دسترسی داشتند. منبع اصلی طراحی مقیاس، قرآن کریم، احادیث و روایات بوده است که بر این اساس 460 گویه در 41 عامل طراحی شد. روایی محتوایی گویه‌ ها در دو بخش کیفی (6 متخصص) و کمی (9 متخصص)، و روایی صوری در دو بخش کیفی (4 متخصص) و کمی (30 نفر از نمونه معرف جامعه پژوهش) مورد بررسی قرار گرفت. جهت بررسی روایی سازه (از نوع تحلیل عاملی اکتشافی)، 800 نفر  از کاربران، به صورت دردسترس به گویه ‌های طراحی شده پاسخ دادند. پایایی مقیاس طراحی‌ شده، به دو روش دو نیمه ‌کردن و آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت.یافته‌ها: طبق نتایج تحلیل عاملی اکتشافی، عامل ‌های تقوی (14 گویه) و مسئولیت ‌پذیری (3 گویه) استخراج گردید که به ترتیب 47/11 درصد و 7/27 درصد واریانس سلامت اخلاقی را تبیین نمودند. همچنین، مجموع عوامل استخراج شده، 54/38 درصد واریانس سلامت اخلاقی را تبیین نمودند. همسانی درونی مقیاس برحسب ضریب آلفای کرونباخ برای کل گویه ‌ها (0/93)، و برای هریک از مولفه‌ های تقوی و مسئولیت ‌پذیری به ترتیب 0/93 و 0/66 به دست آمد.نتیجه‌گیری: براساس نتایج به دست آمده، مقیاس سلامت اخلاقی، ابزاری معتبر و مناسب برای سنجش در نمونه ایرانی است.

design and validation of the moral health scale with emphasis on islamic sources

background and aim: the present study was conducted to design and psychometrically evaluate a scale to measure moral health based on islamic texts, considering the definitions in the quran, hadiths, and books on morality.methods: the present research methodology is descriptive-methodological. the study population included all users of virtual social networks, aged 17 to 62, with at least a secondary education, who had access to the designed scale link during november 2023. the primary sources for designing the scale were the holy quran, hadiths, and islamic narrations, resulting in the creation of 460 items across 41 factors. the content validity of the items was assessed in two qualitative (6 experts) and quantitative (9 experts) sections, and the face validity was assessed in two qualitative (4 experts) and quantitative (30 individuals from the representative sample of the target population) sections. subsequently, to investigate the construct validity of the scale (by exploratory factor analysis), 800 participants responded to the designed items through an available sampling method. the reliability of the designed scale was calculated using two methods of split-half reliability and cronbach’s alpha coefficient. results: according to the results of exploratory factor analysis, the factors of piety (14 items) and responsibility (3 items) were extracted, explaining 47.11% and 7.27% of the variance in moral health, respectively. additionally, the total extracted factors accounted for 54.38% of the variance in moral health. the internal consistency of the scale, as measured by cronbach’s alpha, was 0.93 for all items and 0.93 and 0.66 for the components of piety and responsibility, respectively. conclusion: based on the obtained results, the moral health scale is a valid and suitable tool for measurement in an iranian sample.