مضمون رهایی‌بخشی در مبانی ایدئولوژیک انقلاب های بزرگ؛ بازتاب ها و دستاوردها (مطالعه موردی: انقلاب‌ فرانسه و انقلاب اسلامی ایران)

انقلاب های بزرگ با طرح نوعی ایدئولوژی و گفتمان جهانشمول، نظم نوینی را به منظور رهایی بشریت از وضعیت نامطلوب موجود ارائه می دهند. مقاله حاضر با تاکید بر انقلاب های بزرگ فرانسه و ایران درصدد پاسخ به این پرسش است که انقلاب های مورد مطالعه، بر اساس کدام یک از ایدئولوژی­ها، نوعی رسالت جهانی را در خصوص رهایی انسان­ها از اوضاع نامطلوب موجود، برای خود تعریف کرده اند؟ برای پاسخ، ضمن بررسی مبانی ایدئولوژیک انقلاب های یاد شده، مباحث مربوط به بازتاب ها، دستاوردها و تشابهات و تفاوت های این دو انقلاب ارزیابی می­شوند. یافته های پژوهش که با روش تطبیقی درونی به دست آمده اند، حاکی از آنند که انقلاب فرانسه تحت‌تاثیر اندیشه‌های عصر روشنگری و انقلاب اسلامی ایران با تاکید بر آموزه‌های برگرفته از اسلام شیعی، ایدئولوژی هایشان را در مقیاسی جهانی شکل داده‌اند‌ و از این رهگذر، کارگزاران آن تلاش کرده اند تا پس از تاسیس نظام پساانقلابی، به بخشی از مبانی ایدئولوژیک، یعنی اهداف رهایشی انقلاب خود، در ورای مرزهای ملّی جامه عمل بپوشانند.

salvation in the ideologies of the great revolutions; reflections and achievements (case study: french revolution and islamic revolution of iran)

universal slogans and transnational ideals from great revolutions such as the french revolution and the islamic revolution of iran embody the achievement of the desired situation that human societies have always wanted to achieve. undoubtedly, the roots of human ideals can be found in the ideology of these revolutions, which expresses liberation from the existing bottlenecks. the purpose of this article is to make a comparative study of the ideologies of the french revolution and the islamic revolution of iran from the perspective of liberation in order to examine and evaluate their differences, similarities and achievements. the present research has addressed the main question that the aforementioned revolutions, based on which of the ideological schools, have defined for themselves a kind of global mission regarding the liberation of human beings from the existing unfavorable situation? attention has also been paid to these questions, what reflections and achievements have the liberating themes and ideas in the ideological foundations of the french and iranian revolutions had? and in what basic aspects are they similar and different from each other? the hypothesis is that the french revolution, influenced by the ideas of the enlightenment and the islamic revolution of iran, with the emphasis on religious teachings, formed their ideologies on a global scale and succeeded in implementing some of the ideals and goals of their revolution.