رابطه بین اعتیاد به فضای مجازی و بیگانگی اجتماعی در بین شهروندان شهر قزوین

زمینه و هدف: در عصر حاضر با تغییراتی که در نتیجه ورود شبکه‌های مجازی به حیات اجتماعی و اعتیاد به آن پدید آمده است، احساس بیگانگی اجتماعی به یکی از مهم‌ترین دل‌نگرانی‌های جوامع تبدیل شده است که می‌تواند اختلالات اجتماعی جدی را به همراه داشته باشد. پژوهش حاضر، با هدف بررسی رابطه بین اعتیاد به فضای مجازی و احساس بیگانگی اجتماعی در بین شهروندان شهر قزوین به رشته تحریر درآمده است.  روش و داده‌ها: تکنیک مورد استفاده در این پژوهش، پیمایش بوده و جامعه آماری شامل کلیه شهروندان واقع در سنین 59-15 سال شهر قزوین است که از این تعداد 390 نفر از طریق فرمول کوکران و به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای جهت گردآوری اطلاعات انتخاب شدند. یافته‌ها: نتایج حاکی از آن است که رابطه بین متغیر اعتیاد به فضای مجازی با تمامی مولفه‌های بیگانگی اجتماعی به لحاظ آماری رابطه‌ای مثبت و معنادار بوده است. نتایج تحلیل رگرسیونی نشان داد که متغیرهای عدم خودکنترلی، اختلال در عملکرد فردی، اتلاف وقت و اختلال در کنش اجتماعی بیشترین تاثیر را بر متغیر احساس بیگانگی اجتماعی داشته و در مجموع، توانسته‌اند 5/39 درصد از تغییرات این متغیر را پیش‌بینی نمایند. بحث و نتیجه‌گیری: از آنجا که اعتیاد به فضای مجازی، شهروندان را به‌عنوان کانون جامعه از مامن و جایگاه خود منزوی ساخته و احساس بیگانگی اجتماعی را ایجاد می‌کند، لذا، ایجاد محیط‌های آنلاین ایمن از طریق پلات فرم‌هایی که به اجتماعات و گروه‌ها در جهت تقویت حس تعلق یاری رساند و افزایش آگاهی عمومی در مورد پیامدهای استفاده نامتناسب از فضای مجازی و افزایش سطح سواد رسانه‌ای، بیش‌از‌پیش ضروری می‌نماید. پیام اصلی: پایش ملی و ارزیابی مستمر وضعیت بیگانگی اجتماعی در میان گروه‌های مختلف و انعکاس آن در میان دستگاه‌های ذی‌ربط و رسانه‌های جمعی امری ضروری است. این اقدام می‌تواند به برجسته‌سازی ابعاد مساله‌مند بیگانگی اجتماعی کمک نماید و از طریق ایجاد اجماع و وفاق عمومی در قبال آن، به برنامه‌ریزی‌های اثربخش و استفاده مطلوب و سازنده از فضای مجازی بینجامد.

the relationship between virtual space addiction and social alienation: a sociological study in qazvin, iran

background and aim: in today’s era, with the emergence of virtual networks in social life and the growing addiction to them, the feeling of social alienation—defined as a disconnect between individuals and organizations, groups, and even themselves—has become one of the most pressing concerns in societies. this phenomenon can disrupt the natural course of life, leading to serious social disorders and damage. therefore, this research aims to investigate the relationship between addiction to virtual networks and the feeling of social alienation among the citizens of qazvin. data and method: this study employed a survey technique, with the statistical population comprising all citizens aged 15–59 in qazvin. using cochran’s statistical formula and cluster sampling, 390 individuals were selected to collect the data. findings: the results indicate a statistically significant relationship between addiction to virtual networks and all components of social alienation (feelings of powerlessness, meaninglessness, abnormality, isolation, and self-loathing). furthermore, the relationship is positive and direct. regression analysis revealed that the variables of lack of self-control, impairment in individual functioning, time-wasting, and impairment in social action had the greatest impact on the emotional-social alienation variable. collectively, these variables were able to predict 39.5% of the changes in this variable. conclusion: addiction to virtual spaces isolates individuals—the core of society—from their roots, leading to alienation. therefore, it is more crucial than ever to create safe online environments. platforms that promote community and group connections can enhance a sense of belonging and help reduce these negative effects. key message: national monitoring and continuous assessment of the status of social alienation among various groups can highlight its problematic dimensions. public consensus and agreement on these issues can lead to effective planning and promote the desirable and balanced use of cyberspace.