کودکی در سایه جنگ و بازتولید هویت جهادی: نقش دوران کودکی در برساخت هویت فرماندهان جهادی افغانستان

زمینه و هدف: جنگ و درگیری‌های طولانی در افغانستان، کودکانی را باروحیه جنگجویی و مبارزه‌گری پرورش داد که رویای جنگیدن و فرماندهی در تاروپود وجود آن‌ها ریشه دواند و بر رفتار و باورهای بعدی آن‌ها به‌طور عمیق تاثیر گذاشت. هدف این پژوهش، مطالعه بازتولید هویت جهادی و نقش شرایط کودکی در برساخت هویت فرماندهان جهادی در افغانستان است. روش و داده‌ها: داده‌های پژوهش به‌صورت میدانی، با انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و هدفمند با 29 فرمانده جهادی در افغانستان، گردآوری‌شده و با استفاده از روش کیفی و نظریه داده‌بنیاد، تحلیل و تفسیر گردیده است. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شده است. یافته‌ها: مقوله‌های اصلی به‌دست آمده از پژوهش شامل: خانواده و تعاملات بین‌نسلی، فرهنگ و ارزش‌های اجتماعی، فضای جنگ و درگیری، عاملیت و هویت و قدرت‌گیری است که به‌طور مستقیم بر شکل‌گیری هویت جهادی در فرماندهان تاثیر داشته است. بحث و نتیجه‌گیری: جنگ و درگیری، اختلافات گروهی و مداخله‌های خارجی در افغانستان، پدیده‌ای مرکزی با عنوان «بازتولید هویت جهادی» را ایجاد کرده است؛ پدیده‌ای که استراتژی‌های بیگانه‌ستیزی، مشارکت در میدان جنگ و آرزوی رهبری را در کودکی فرماندهان جهادی تقویت نموده است. پیامدهای این فرآیند شامل: احساس پیروزی، قدرت‌گیری، اعمال محدودیت‌ها، و تقویت روحیه جهادگرایی در سطح فردی و اجتماعی بوده است.  برپایه یافته‌ها، دوران کودکی فرماندهان جهادی، نقش اساسی در شکل‌گیری اشتیاق و انگیزه‌های جهادی آن‌ها داشته است. پیام اصلی: دوران کودکی،  به‌ویژه در بستر جنگ و درگیری، نقش اساسی در ظهور اشتیاق و انگیزۀ جهادگری داشته و تعین‌کننده هویت اجتماعی و فرهنگی فرماندهان جهادی در جامعه افغانستان بوده است. خانواده، محل زندگی، محتوای آموزشی، عرف اجتماعی، فقر و تجربه مستقیم جنگ، از عوامل کلیدی در پرورش روحیه جنگجویانه و جهادگری در فرماندهان جهادی بوده‌ است.  یافته‌های این مطالعه برای درک پویایی‌های اجتماعی و فرهنگی در جوامع جنگ‌زده و نقش نهادهای اجتماعی در بازتولید هویت جهادی اهمیت بسزایی دارد.

growing up in the shadow of war and the reproduction of jihadi identity: the role of childhood in the construction of afghan jihadi commanders’ identities

background and aim: the prolonged wars and conflicts in afghanistan have raised a generation of children influenced by a warrior ethos and a pervasive sense of struggle. these experiences have profoundly shaped their aspirations, behaviors, and beliefs, embedding dreams of fighting and leadership into their identities. this study explores the reproduction of jihadist identity, focusing on how childhood experiences and conditions contributed to the formation of afghan jihadist commanders’ identities. data and method: data were collected through field research using qualitative methods, including semi-structured interviews with 29 participants. the data were analyzed and interpreted using grounded theory. findings: the study identified key factors influencing the reproduction of jihadist identity, including family and inter-generational interactions, cultural and social values, the environment of war and conflict, individual agency, and identity formation. these elements played a direct role in the reproduction of jihadist identity among afghan commanders. conclusion: the prolonged state of war, internal group conflicts, and external interventions in afghanistan have collectively contributed to the central phenomenon of the “reproduction of jihadist identity.” this process reinforced a jihadist mindset characterized by adaptability, and xenophobia during the formative years of jihadist commanders. while fostering a sense of triumph and empowerment, it also imposed cultural and social constraints that further strengthening the jihadist mindset at both individual and societal levels. key message: the childhood experiences of jihadist commanders played a pivotal role in nurturing their enthusiasm and motivation for jihad, significantly shaping their social and cultural identities. factors such as family interactions, living conditions, educational content, social norms, poverty, and the pervasive environment of war directly contributed to fostering a militant spirit during their formative years. these influences were so profound that many transitioned from adolescent combatants to adult leaders, perpetuating the cycle of jihadist identity.