بررسی مقایسه‌ای مولفه‌های مرتبط با صنعت در محتوای کتاب‌های شیمی دبیرستان در دو دهه‌ 80 و 90

پیشینه و اهداف:  نگاه کاربردی به دانش شیمی در زندگی، علاوه برانگیزش دانش آموزان، می‌تواند از مهم‌ترین چارچوب‌های تالیف کتاب های درسی، برای رسیدن به توسعه اقتصادی و اجتماعی باشد. در این راستا، پژوهش حاضر به مقایسه میزان ارتباط محتوای کتاب های درسی شیمی دبیرستان با  مولفه‌های صنعت در دو دهه 80 و 90 پرداخته است. روش‌ها‌: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع تحلیل محتوا است. جامعه آماری این پژوهش، کتاب‌های شیمی دوم و سوم متوسطه و پیش‌دانشگاهی دهه 80 و کتاب‌های شیمی پایه دهم و یازدهم و دوازدهم دوره دوم متوسطه دهه 90 است. تجزیه و تحلیل داده ها با آمار توصیفی و پایایی به روش متخصصان انجام شد. یافته‌ها: یافته ها حاکی از آن است که مقوله ارتباط شیمی با صنعت، درکتب شیمی دهه 80 کمتر بوده است؛ درصورتی‌که این ارتباط درکتب درسی شیمی دهه 90 بیشتر، مستقیم‌تر ارائه‌شده است. درکتب شیمی دهه 80، بیشترین درصد فراوانی مربوط به مولفه صنایع پزشکی و آزمایشگاه بوده (17/02) و کمترین درصد فراوانی مربوط به مولفه صنایع کاغذ و چوب (0) و صنایع تجهیزات ساختمانی (0) بوده است. درکتب شیمی دهه 90، از این موارد بیشترین درصد فراوانی متعلق به مولفه صنایع پزشکی و آزمایشگاه (10) و کمترین درصد فراوانی مربوط به مولفه‌های صنایع کاغذ و چوب (0.33)، صنایع تجهیزات ساختمانی، صنایع شیشه و سرامیک (0.66) است. نتیجه‌گیری: مقایسه و بررسی کتاب های درسی شیمی از لحاظ ارتباط محتوا با صنعت بازگوکننده توجه به محتوای کتاب های درسی از نظر اثربخشی و انتقال دانش، فرهنگ و مهارت است، درکتاب های درسی این ارتباط نسبت به دهة گذشته، بیشتر و جدی تر مورد توجه بوده و روحیه اکتشاف و  نوآوری را در دانش آموزان تقویت می کند و پیشنهاد می شود که مولفان با تاکید بر محتوای زمینه محور مناسب آموزش شیمی، این جریان را رشد داده و دانش آموزان را برای حضور در زندگی روزمره و جامعة شغلی آماده تر کنند.

comparative study of the relationship between high school chemistry textbooks and industry in the 1380s and 1390s

background and objectives: a practical approach to the knowledge of chemistry in life, in addition to motivating students, can be one of the most important frameworks for writing textbooks aimed at achieving economic and social development. in this regard, the present research compares the extent of the relationship between the content of high school chemistry textbooks and industry indexes in the 80s and 90s. methods: the research is applied in terms of purpose and descriptive of content analysis in terms of method. the statistical population of this research is the second and third high school and pre-university chemistry books during 80s and the 10th, 11th, and 12th grade chemistry books of the senior high school period during 90s. data aanalysis was conducted using descriptive statistics and reliability measures. findings: the findings indicate that the category of connection between chemistry and industry was less in the chemistry textbooks of 80’s, while this relationship was more directly presented in the chemistry textbooks of the 90s. in the chemistry books of the 80s, the highest percentage of frequency was related to the component of medical and laboratory industries (17.02), and the lowest percentage of frequency was related to the component of paper and wood industries (0) and construction equipment industries (0). in the chemistry books of the 90s, the highest frequency percentage belongs to the component of medical and laboratory industries (10), and the lowest frequency percentage is related to the components of paper and wood industries (0.33), and construction equipment industries and glass and ceramic industries is (0.66). conclusion: the comparison and examination of chemistry textbooks in terms of their content’s connection to industry reflect an increased focus on textbook content compared to the past decade. it is recommended that authors emphasize context-based content suitable for chemistry education to further develop this trend and better prepare students for their daily lives and the job market.