تحلیل کارآفرینی‌محور کتاب‌های درسی ابتدایی بر پایه روش ترکیبی تحلیل محتوا و آنتروپی شانون

پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان توجه کتب درسی پایه پنجم ابتدایی به پرورش ویژگی‌های کارآفرینانه دانش‌آموزان انجام شد. این مطالعه با رویکرد آمیخته، کاربردی و توصیفی-پیمایشی طراحی شد. در بخش کیفی، از تحلیل محتوای عرفی برای شناسایی مولفه‌های کارآفرینی در کتب درسی استفاده شد و در بخش کمی، تکنیک آنتروپی شانون برای اولویت‌بندی این مولفه‌ها به‌کار رفت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار اکسل نسخه 2013 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که کتب پایه پنجم به مولفه‌های کارآفرینی شامل خلاقیت و نوآوری، انگیزه پیشرفت، ریسک‌پذیری، مسئولیت‌پذیری، تحمل ابهام، استقلال‌طلبی و مرکز کنترل درونی توجه دارند. با این‌حال، تفاوت‌هایی در میزان توجه به این مولفه‌ها در کتاب‌های مختلف مشاهده شد. کتاب‌های ریاضی و علوم بیشترین توجه را به کارآفرینی داشتند، در حالی ‌که کتاب‌های قرآن و نگارش کمترین توجه را نشان دادند. همچنین، مولفه‌های خلاقیت و نوآوری، استقلال‌طلبی و تحمل ابهام بیش از سایر مولفه‌ها مورد تاکید قرار گرفتند، در حالی ‌که انگیزه پیشرفت، مرکز کنترل درونی و ریسک‌پذیری کمتر مورد توجه بودند. با توجه به اهمیت آماده‌سازی دانش‌آموزان برای بازار کار و ضرورت ترویج کارآفرینی، این پژوهش پیشنهاد می‌دهد که نظام آموزش و پرورش با رویکردی کارآفرینانه بازطراحی شود. این رهیافت مستلزم بازنگری محتوای برنامه‌های درسی و غیر درسی با تاکید بر پرورش ویژگی‌های کارآفرینانه است تا دانش‌آموزان برای آینده‌ای خلاق و مستقل آماده شوند.

an entrepreneurship-oriented analysis of elementary school textbooks: a combined approach using content analysis and shannon entropy

the current study investigates the degree to which fifth-grade elementary school textbooks promote entrepreneurial traits among students. employing a mixed-methods, applied, and descriptive-survey design, the research adopts conventional content analysis for the qualitative assessment of entrepreneurial elements within the textbooks, while the quantitative dimension utilizes shannon entropy to rank these components effectively. data processing was conducted using microsoft excel 2013.  the findings indicate that the textbooks do address various entrepreneurial components, including creativity and innovation, achievement motivation, risk-taking, responsibility, tolerance for ambiguity, independence, and an internal locus of control. notably, there were significant variances in the emphasis placed on these components across different textbooks. mathematics and science textbooks exhibited a stronger focus on entrepreneurship, contrasting with quran and writing textbooks, which allocated minimal attention to these themes.  furthermore, components such as creativity and innovation, independence, and tolerance for ambiguity received greater emphasis, while achievement motivation, internal locus of control, and risk-taking were relatively underrepresented. in light of the critical need to prepare students for a dynamic job market and the imperative to foster entrepreneurial capabilities, this study advocates for a strategic redesign of the educational framework. this realignment necessitates a systematic revision of curricular and extracurricular content to prioritize the cultivation of entrepreneurial traits, thereby equipping students for a future characterized by creativity and independence.