تدوین مدل ساختاری پیش‌بینی رفتارهای پرخطر در محیط های آموزشی بر اساس ویژگی‌های شخصیت و طرحواره‌های ناسازگار اولیه با میانجی‌گری تنظیم هیجانی و کارکردهای اجرایی در نوجوانان

محیط‌های آموزشی به عنوان کانون اصلی شکل‌گیری رفتار و شخصیت نوجوانان، نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشگیری یا گرایش به رفتارهای پرخطر دارند. با توجه به این اهمیت، پژوهش حاضر به تدوین مدل ساختاری برای پیش‌بینی رفتارهای پرخطر نوجوانان بر اساس ویژگی‌های شخصیت و طرحواره‌های ناسازگار اولیه با میانجی‌گری تنظیم هیجانی و کارکردهای اجرایی، در محیط‌های آموزشی پرداخته است. پژوهش حاضر بر اساس ماهیت به‌صورت توصیفی و از نظر هدف، کاربردی میباشد. جامعه پژوهش متشکل از کلیه دانش‌آموزان دختر متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1404-1403 بود که نمونه مورد پژوهش از بین آنها، به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شد و 400 نفر از دانش‌آموزان در این پژوهش شرکت داده شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های رفتارهای پرخطر محمدخانی (1386)، پرسشنامۀ ویژگی‌های شخصیتی مک کری و کاستا در سال (1985)، پرسشنامه طرحواره‌های ناسازگار اولیه یانگ و همکاران (2003)، پرسشنامه تنظیم هیجانی گروس و جان (2003) و پرسشنامه کارکردهای اجرایی داوسون و گورا (2012) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج این پژوهش برازش مدل ساختاری پیش‌بینی رفتارهای پر خطر در محیط های آموزشی بر اساس ویژگی‌های شخصیتی و طرحواره‌های ناسازگار اولیه با میانجی‌گری تنظیم هیجانی و کارکردهای اجرایی در نوجوانان، را نشان داد. همچنین نقش میانجی کارکردهای اجرایی بیش از تنظیم هیجانی در پیش‌ینی رفتارهای پرخطر در نوجوانان تاثیرگذار بود. از نتایج این پژوهش می‌توان در تدوین سیاست‌های همه جانبه و طراحی مداخلات برای جلوگیری از گرایش نوجوانان به رفتارهای پرخطر استفاده نمود.

developing a structural model for predicting high-risk behaviors in educational settings based on personality traits and early maladaptive schemas with the mediating role of emotional regulation and executive functions in adolescents

educational environments, as the primary centers for shaping adolescents’ behavior and personality, play a decisive role in either preventing or predisposing them to high-risk behaviors. given this significance, the present study developed a structural model to predict adolescents’ high-risk behaviors based on personality traits and early maladaptive schemas, with the mediation of emotion regulation and executive functions, within educational settings. this research is descriptive in nature and applied in purpose. the research population consisted of all female high school students in tehran during the 2024-2025 academic year. the research sample was selected from this population using convenience sampling, and 400 students participated in the study. data were collected using the following questionnaires: mohammadkhani’s high-risk behaviors questionnaire (2007), mccrae and costa’s personality traits questionnaire (neo-ffi, 1985), young et al.’s early maladaptive schemas questionnaire (ysq-s3, 2003), gross and john’s emotion regulation questionnaire (erq, 2003), and dawson and guare’s executive functions questionnaire (brief-a, 2012). path analysis was used to analyze the data. the results of this study confirmed the fit of the structural model for predicting high-risk behaviors in educational settings based on personality traits and early maladaptive schemas with the mediation of emotion regulation and executive functions in adolescents. furthermore, the mediating role of executive functions was found to have a greater impact on predicting high-risk behaviors in adolescents compared to emotion regulation. the findings of this research can be utilized to develop comprehensive policies and design interventions aimed at preventing adolescents’ tendency towards high-risk behaviors.