ارزیابی تاثیر طراحی فضاهای عمومی در تقویت تاب‌آوری روانی شهروندان پس از بحران‌های شهری (نمونه موردی: شهر اسکو)

در دوران معاصر، بحران‌های شهری یکی از بزرگترین چالش‌ها برای جوامع شهری محسوب می‌شوند که تاثیرات منفی بر سلامت روانی شهروندان دارند. از این رو، طراحی فضاهای عمومی به‌عنوان ابزاری مهم برای تقویت تاب‌آوری روانی و مقابله با بحران‌ها مطرح است. هدف اصلی این تحقیق، شناسایی مولفه‌های موثر در طراحی فضاهای عمومی و بررسی تاثیر آن‌ها بر تاب‌آوری روانی شهروندان در شرایط بحران است. این تحقیق به‌طور ترکیبی از روش‌های کیفی و کمی استفاده کرده است. ابتدا در بخش کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 20 نفر از خبرگان انجام شد. این مصاحبه‌ها با استفاده از نرم‌افزار maxqda برای کدگذاری و تحلیل داده‌ها مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌های کیفی نشان داد که مولفه‌های طراحی بیوفیلیک، روانشناسی محیطی، امنیت و قابلیت استفاده فضاهای عمومی بیشترین تاثیر را بر تاب‌آوری روانی دارند. در ادامه، برای تحلیل کمی از روش رگرسیون چندگانه استفاده شد و داده‌ها از 383 نفر از شهروندان اسکو جمع‌آوری شد. نتایج کمی نشان داد که طراحی بیوفیلیک با ضریب رگرسیونی 0.31 و ضریب تعیین 0.42 بیشترین تاثیر را بر تاب‌آوری روانی دارد. همچنین، تاب‌آوری روانی با ضریب رگرسیونی 0.28 و ضریب تعیین 0.35 در رتبه دوم قرار دارد. سایر مولفه‌ها تاثیرات معناداری بر تاب‌آوری روانی دارند، اما از نظر ضریب رگرسیونی کمتر از مولفه‌های فوق‌الذکر هستند. در نهایت، نتایج تحقیق نشان می‌دهند که طراحی فضاهای عمومی با توجه به مولفه‌های بیوفیلیک و روانشناسی محیطی می‌تواند تاب‌آوری روانی شهروندان را به‌طور چشمگیری افزایش دهد. این نتایج می‌تواند راهگشای توسعه شهری در شهرهای کوچک نظیر اسکو باشد.

evaluation of the impact of public space design on enhancing psychological resilience of citizens after urban crises (case study: oskou urban)

abstracturban crises are increasingly recognized as major challenges for contemporary societies, having significant negative effects on the mental well-being of citizens. in this context, the design of public spaces is considered a crucial tool for strengthening psychological resilience and helping communities cope with crises. this study aims to identify the key components in the design of public spaces and assess their impact on the psychological resilience of citizens in post-crisis conditions. a mixed-methods approach was employed, combining both qualitative and quantitative research methods. initially, in the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 20 experts in the field. the data from these interviews were analyzed using maxqda software for coding and thematic analysis. the qualitative findings indicated that biophilic design, environmental psychology, security, and the usability of public spaces were the most influential factors on psychological resilience. following this, a quantitative approach using multiple regression analysis was applied to data collected from 383 citizens of oskou. the quantitative results revealed that biophilic design had the most substantial effect on psychological resilience, with a regression coefficient of 0.31 and a coefficient of determination (r²) of 0.42. psychological resilience itself ranked second with a regression coefficient of 0.28 and r² of 0.35. other factors such as environmental psychology, security, and social interaction also showed significant effects but with relatively lower regression coefficients. in conclusion, the findings suggest that designing public spaces with a focus on biophilic elements and environmental psychology can substantially enhance the psychological resilience of citizens, offering valuable insights for urban planning in smaller cities like oskou.