نقش فناوری‌های هوشمند در تقویت پدافند غیرعامل اکولوژیک کلانشهر تهران

این پژوهش با عنوان «نقش فناوری‌های هوشمند در تقویت پدافند غیرعامل اکولوژیک کلانشهر تهران» به بررسی چگونگی استفاده از فناوری‌های هوشمند برای کاهش آسیب‌پذیری اکولوژیک و افزایش تاب‌آوری تهران در برابر تهدیدات طبیعی و انسانی پرداخته است. تهران به‌عنوان پایتخت ایران، با چالش‌هایی نظیر رشد سریع شهرنشینی، آلودگی هوا، کمبود منابع آب، و مخاطرات طبیعی مانند زلزله و سیل مواجه است که اکوسیستم آن را شکننده کرده‌اند. پدافند غیرعامل اکولوژیک، رویکردی پیشگیرانه برای حفاظت از زیرساخت‌ها و منابع طبیعی بدون استفاده از ابزارهای نظامی، در این راستا اهمیت دارد. فناوری‌های هوشمند، شامل اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، و کلان‌داده‌ها، با پایش لحظه‌ای، پیش‌بینی تهدیدات، و مدیریت بهینه منابع، می‌توانند این پدافند را تقویت کنند. این مطالعه با روش توصیفی - تحلیلی و پیمایشی، داده‌ها را از طریق پرسشنامه‌ای محقق ساخته از 100 نفر (اساتید و کارشناسان حوزه اکولوژی و پدافند غیرعامل در تهران) باتوجه‌به استانداردهای متداول روش تحلیل مسیر تعیین شد تا حجم نمونه کافی برای دستیابی به نتایج معنادار فراهم شود. یافته‌ها نشان داد که متغیر «کیفیت زندگی و سلامت اکولوژیک» با ضریب بتای 0.434 بیشترین تاثیر مستقیم را بر پدافند غیرعامل اکولوژیک دارد، درحالی‌که «پایداری و تعادل اکوسیستم شهری» با بتای 0.345 نقش کلیدی ایفا می‌کند. همچنین، فناوری‌های هوشمند با تاثیر بر زیرساخت‌های اکولوژیک و تاب‌آوری شهری، از طریق بهبود کیفیت زندگی، به کاهش آسیب‌پذیری کمک می‌کنند. نتایج حاکی از آن است که فقدان یکپارچگی میان فناوری‌ها و برنامه‌های پدافندی، چالش اصلی مدیریت اکولوژیک تهران است.

the role of smart technologies in enhancing the ecological passive defense of tehran

this research, titled the role of smart technologies in enhancing the ecological passive defense of tehran metropolis, investigates how smart technologies can be utilized to reduce ecological vulnerability and enhance tehran’s resilience against natural and human-induced threats. as the capital of iran, tehran faces challenges such as rapid urbanization, air pollution, water scarcity, and natural hazards like earthquakes and floods, which have rendered its ecosystem fragile. ecological passive defense, a preventive approach to protecting infrastructure and natural resources without relying on military tools, is of critical importance in this context. smart technologies—including the internet of things, artificial intelligence, and big data—can strengthen this defense through real-time monitoring, threat prediction, and optimized resource management. the study employs a descriptive-analytical and survey-based methodology, collecting data via a researcher-designed questionnaire from a sample of 100 individuals (professors and experts in ecology and passive defense in tehran). the sample size was determined based on standard practices for path analysis to ensure sufficient data for meaningful results. findings indicate that the variable quality of life and ecological health has the most significant direct impact on ecological passive defense, with a beta coefficient of 0.434, while sustainability and balance of the urban ecosystem plays a key role with a beta of 0.345. additionally, smart technologies contribute to reducing vulnerability by enhancing ecological infrastructure and urban resilience through improvements in quality of life. the results suggest that the lack of integration between these technologies and passive defense programs remains a primary challenge in tehran’s ecological management.