نفت و تاثیرات آن بر توسعه در ایران دهه‌ی 1340 شمسی

پس از جنگ جهانی دوّم و به ویژه بعد از کودتای 28 مرداد 1332 ش که ریشه در نفت داشت به تدریج ثبات نسبی ناشی از سوق حکومت به سوی استبداد در ایران حاکم شد. در این زمان اراده راس هرم قدرت مبنی بر صنعتی شدن و از سوی دیگر افزایش قیمت نفت و ثروت حاصل از آن نقش مهمی در توسعه بازی کرد. در این راستا ابعاد صنعتی و عمرانی، و تاثیرات اجتماعی و سیاسی ناشی از آن قابل بررسی می‌باشد. این مقاله با تکیه به این سوال که نفت چه تاثیراتی بر روند توسعه در ایران دهه‌ی چهل شمسی داشته است؟ تدوین گردیده است. هدف از نگارش مقاله تحلیل ابعاد مختلف نقش نفت در توسعه‌ی صنعتی و برنامه‌های عمرانی و همچنین بازتاب اجتماعی و سیاسی آن در دهه مذکور است. این پژوهش ازجمله پژوهش‌های تاریخی منطبق بر روش توصیفی تحلیلی بوده و اطلاعات مربوط به انجام آن به شیوه‌ی کتابخانه‌ای به نگارش درآمده است. دستاورد پژوهش حاضر نشانگر آن است که اراده دستیابی به توسعه متّکی بر ثروت ناشی از نفت، صنعت ایران را تحوّلی بنیادی اما ناپایدار بخشید. چهره‌ی شهرها را دگرگون ساخت ولی عدک توازن در بهره مندی متعادل طبقات جامعه از توسعه در مفاهیم اقتصادی و سیاسی آن، شکاف دولت، ملت را به سمت آشتی ناپذیری کشاند.

oil and its effects on development in iran in the 1340s

after the second world war and especially after the coup d’état on august 28, 1332 ah, which was rooted in oil, relative stability gradually prevailed in iran due to the government’s move towards tyranny. at this time, the will of the top of the pyramid of power to industrialize and on the other hand increase the price of oil and the resulting wealth played an important role in development. in this regard, the industrial and civil aspects, and the social and political effects resulting from it can be investigated. this article relies on the question of what effects oil has had on the development process in iran in the 1940s. has been compiled. the purpose of writing the article is to analyze the various dimensions of the role of oil in industrial development and construction plans, as well as its social and political reflection in the mentioned decade. this research is one of the historical researches according to the descriptive-analytical method and the information related to its implementation has been written in a library style. the result of the present research shows that the will to achieve development based on oil wealth gave iran’s industry a fundamental but unstable transformation. it changed the face of the cities, but the lack of balance in the balanced benefit of the social classes from development in its economic and political concepts, the gap between the government and the nation led to irreconcilability.