مکان‌یابی مناطق صنعتی با تلفیق معیارهای فیزیکی و پویای سرزمین

انسان با تهیه تدوین و اجرای طرح‌های بهره‌برداری و بهره‌وری از سرزمین پیش از پیدایش دانش آمایش در جهان، سعی در استفاده مطلوب از منابع سرزمین (آب و زمین) برای مصارف عمده انسانی داشته است. این‌گونه طرح‌ها به خاطر دخالت ندادن استعداد‌های طبیعی سرزمین در فرآیند بهره‌برداری اغلب دچار مخمصه شده، درنتیجه به دنبال اجرای این‌گونه طرح‌ها خرابی محیط‌زیست عاید انسان شده است. ارزیابی توان اکولوژیک سرزمین به‌عنوان یکی از ابزارهای حرکت در راستای توسعه پایدار، به دنبال سنجش موجودی و توان نهفته سرزمین با ملاک‌ها و معیارهای مشخص و از پیش طرح ریزی شده است. رویکردها به برنامه‌ریزی فضایی همگام با پیچیده‌تر شدن جوامع دگرگون می‌شوند. هدف از این پژوهش مکان‌یابی مناطق صنعتی در شهرستان مبارکه با لحاظ معیار آلودگی هوا می‌باشد. برای انجام این کار با لحاظ نقشه پراکنش pm10 و nox حاصل از نرم‌افزار aermod است به استانداردسازی و تعیین وزن معیارها و زیرمعیارهای اکولوژیک، فیزیکی و اقتصادی-اجتماعی کاربری صنعتی با استفاده از مدل ahp پرداخته شد و مطلوبیت ارزیابی توان منطقه با روش wlc ‌به‌دست آمد. درنهایت بهترین لکه‌ها برای کاربری صنعتی با استفاده از روش topsis تشخیص داده شد. نتایج این پژوهش شامل اولویت‌بندی گزینه‌های صنعتی باتوجه به آلودگی هوا بود که 4 گزینه شناسایی گردید که وزن گزینه اول 0.24، گزینه دوم 0.19، گزینه سوم 0.43 و گزینه چهارم 0.14 به‌دست آمد و درنتیجه بهترین لکه برای توسعه کاربری صنعتی مشخص شد. موارد فوق نشان می‌دهد که به‌منظور دستیابی به توسعه پایدار و درخور بهتر است به‌همراه استفاده از معیارهای اکولوژیک، اقتصادی-اجتماعی و فیزیکی پایدار در یک منطقه از فاکتور‌های فیزیکی پویا مانند آلودگی هوا نیز استفاده شود تا نتایج قابل قبول‌تر با کمترین خسارت به محیط‌زیست به‌دست آید.

locating industrial areas by combining physical and dynamic land criteria

by preparing and implementing land exploitation and productivity plans before the emergence of land planning science in the world, humans have tried to optimally use land resources (water and land) for major human uses. such plans often fail due to the lack of involvement of the land’s natural talents in the exploitation process, and as a result, environmental damage has been caused to humans following the implementation of such plans. evaluating the ecological potential of land as one of the tools for moving towards sustainable development has sought to measure the availability and latent potential of the land with specific and pre-planned criteria and standards. approaches to spatial planning are changing as societies become more complex. the purpose of this research is to locate industrial areas in mobarakeh county with attention to air pollution criteria. to do this, considering the pm10 and nox distribution map obtained from the aermod software, standardization and determination of the weight of the ecological, physical, and socio-economic criteria and sub-criteria of industrial use were carried out using the ahp model, and the suitability of evaluating the power of the region was obtained using the wlc method. finally, the best spots for industrial use were identified using the topsis method. the results of this research included prioritizing industrial options with attention to air pollution, which identified 4 options, the weight of the first option was 0.24, the second option was 0.19, the third option was 0.43, and the fourth option was 0.14, and as a result, the best spot for industrial use development was determined. the above shows that to achieve sustainable and appropriate development, it is better to use dynamic physical factors such as air pollution along with the use of ecological, socio-economic, and sustainable physical criteria in a region to obtain more acceptable results with minimal damage to the environment.