سیاست‌های همکاری‌ دفاعی جمهوری اسلامی ایران با جمهوری خلق چین در حوزۀ علم و فناوری

همکاری دفاعی میان ایران و چین در سال‌های اخیر به یکی از محورهای مهم مناسبات راهبردی این دو کشور تبدیل‌شده است. توسعه علم و فناوری به‌عنوان ارکان اصلی در توسعه پایدار هر کشور، تاثیر زیادی بر پیشرفت اقتصادی، سیاسی و دفاعی دارد. دولتمردان به‌منظور تحقق اهداف کلان، بر افزایش توان علمی و فناورانه کشور تاکید دارند. همکاری در حوزه علم و فناوری هم‌ریشه در تغییرات ژئوپلیتیکی منطقه‌ای و جهانی دارد و نشان‌دهندۀ تلاش ایران و چین برای تقویت دیپلماسی و پیوندهای دفاعی و امنیتی به‌منظور مواجهه با چالش‌ها و تهدیدهای مشترک است. هدف اصلی این مقاله تدوین سیاست‌های همکاری دفاعی جمهوری اسلامی ایران با چین در حوزه علم و فناوری، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و از نوع کاربردی-توسعه‌ای با رویکرد تحلیل آمیخته، است که با انجام مطالعات نظری و مصاحبه‌های تخصصی مرتبط با موضوع تحقیق، با تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش‌های آماری توصیفی، استنباطی و تکنیک‌های (maxqda) و تحلیل (محیطی حوزۀ علم و فناوری) است. پس از تهیه ماتریس‌های ارزیابی عوامل داخلی و خارجی و احراز روایی و پایایی نتایج، ابتدا سیاست‌های بخشی و در ادامه سیاست‌های نهایی تدوین شد. نتایج تحقیق گویای این نتایج است که مهم‌ترین سیاست‌ها شامل انتقال فناوری‌های پیشرفته و بومی‌سازی (تمرکز بر انتقال فناوری‌های پیشرفته مانند هوش مصنوعی و نانو)، سرمایه‌گذاری و نوآوری پایدار (ایجاد سرمایه‌گذاری‌های مشترک برای توسعه زیرساخت‌ها و تضمین پایداری نوآوری)، ظرفیت‌سازی انسانی (تربیت نیروی متخصص)، مدیریت مالکیت فکری و امنیت (تعیین حقوق مالکیت معنوی برای دستاوردهای مشترک) و استانداردسازی و تطبیق بین‌المللی (رعایت استانداردهای بین‌المللی در مناسبات آموزشی و استانداردسازی) می‌باشد.

defense cooperation policies of the islamic republic of iran with the people’s republic of china in the field of science and technology

in recent years, defense cooperation between iran and china has emerged as a central pillar of strategicrelations between the two countries. the development of science and technology, as core elements ofsustainable national progress, significantly influences economic, political, and defense advancements.policymakers emphasize enhancing the country’s scientific and technological capabilities to achieveoverarching objectives. cooperation in the field of science and technology is rooted in regional and globalgeopolitical changes and reflects iran and china’s efforts to strengthen diplomatic, defense, and security tiesin order to address shared challenges and threats. the main objective of this study is to formulate the defensecooperation policies of the islamic republic of iran with china in the field of science and technology. thisis accomplished using a descriptive-analytical method of an applied-developmental nature with a mixedmethodapproach, involving theoretical studies and specialized interviews relevant to the research topic.data were analyzed through descriptive and inferential statistical methods, maxqda techniques, andenvironmental analysis of the science and technology sector. after constructing internal and external factorsevaluation matrices and confirming the validity and reliability of results, sectoral policies were initiallyformulated, followed by final policy recommendations. the findings indicate that the most significantpolicies include: advanced technology transfer and localization (with a focus on transferring advancedtechnologies such as artificial intelligence and nanotechnology), sustainable investment and innovation(establishing joint investments for infrastructure development and ensuring innovation sustainability),human capacity building (training specialized personnel), intellectual property and security management(defining intellectual property rights for joint achievements), and international standardization and alignment(adhering to international standards in educational cooperation and standardization efforts).