بهینه‌سازی تخصیص آب بین محصولات مختلف، مطالعه موردی: غرب استان اصفهان

در این پژوهش با در نظر گرفتن متغیرهای اقتصادی و فنی، بهینه‌سازی سطح زیر کشت به تفکیک شهرستان در غرب استان اصفهان انجام گرفت. با توجه به خشک‌سالی‌های فراوان، معمولاً امکان افزایش تخصیص آب وجود ندارد و بنابراین عامل محدودکننده حجم آب می‌باشد. به همین خاطر است که عوامل دیگر ازجمله زمین‌های زراعی، نیروی کارگر و نهاده‌های دیگر عامل محدودکننده جدی تلقی نمی‌شوند. با توجه به این محدودیت‌ها، یک مدل برای بهینه‌سازی گیاهان زراعی ایجاد شد تا مدیریت کنونی را بهبود بخشد. برای این کار در هر منطقه (شهرستان)، متغیر تصمیم به صورت سطح زیر کشت محصولات زراعی و ضریب کم آبیاری آن‌ها تعریف شد. هدف نیز به صورت افزایش سود خالص کشاورزی در نظر گرفته شد تا درآمد کشاورزان بیشینه شود. بنابراین ده شهرستان استان اصفهان که در غرب قرار داشتند، موردبررسی قرار گرفتند. در بسیاری از موارد کاهش سطح زیر کشت دانه‌ها همچون گندم و جو را شاهد بودیم. به‌طورکلی محصولاتی مثل گندم با وجود اهمیت راهبردی، به دلیل این‌که به قیمت تضمینی نسبتاً پایینی خریداری می‌شوند، توان رقابت کمتری با محصولاتی رادارند که قیمت آن‌ها در بازار آزاد تعیین می‌گردد. نتایج این تحقیق برای تصمیم گیران مفید خواهد بود. همچنین نتایج نشان می‌دهد که تولید یونجه آبی و جو آبی در نجف‌آباد با سود خالص 4.7 و 0.9 میلیون تومان بر هکتار، تولید چغندر قند در فریدن با سود خالص 8.3 میلیون تومان بر هکتار، و تولید نخود آبی در گلپایگان با سود 2.1 میلیون تومان بر هکتار نسبت به شهرستان‌های دیگر صرفه اقتصادی دارد.