کارکرد الغاء خصوصیت در اثبات مسئولیت حقوقی والدین ناشی از آسیب‌های فضای مجازی

تکالیف تربیتی والدین منجر به مسئولیت‌های حقوقی ایشان شده و مطابق ماده 7 قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339 هرگاه والدین در نگهداری و مواظبت از کودک دچار تقصیر شوند مسئول اعمال زیانبار کودک بوده و این مسئولیت بنا بر اطلاق این ماده شامل فعل و ترک فعل ایشان نیز می‌شود. از نظر حقوقی، تربیت ناقص کودک، تقصیر تلقی شده و مسئولیت والدین را به دنبال دارد. وفق ماده 295 قانون مجازات اسلامی هرگاه کسی فعلی که انجام آن را برعهده گرفته یا وظیفه خاصی را که قانون بر عهده او گذاشته است، ترک کند و به سبب آن، جنایتی واقع شود، چنانچه توانایی انجام آن فعل را داشته باشد، جنایت حاصل به او مستند می‌شود و حسب مورد عمدی، شبه عمدی، یا خطای محض است. از سوی دیگر با الغا خصوصیت از فضای حقیقی می‌توان گفت همه احکامی که بر فضای حقیقی اعم از تقصیر والدین و ترک فعل ایشان صدق می‌کند بر فضای مجازی نیز صادق است. در رابطه با ضمانت اجرای این قوانین، به جز سلب صلاحیت حضانت از حاضن در فرض متارکه حکمی وجود ندارد و برای قصور والد با وجود مسئولیت ولایت و وظایف حضانتی مادر، چه در دوام زندگی و چه در فراق تدبیر قانونی انجام نشده است و ترک فعل از نوع رها کردن فرزند در فضای مجازی مورد توجه قوانین نبوده است. این مقاله با اتکا بر فقه امامیه و نظام حقوقی ایران در تحقیقی به روش توصیفی تحلیلی و مطالعه کتابخانه ای در پی اثبات مسوولیت حقوقی والدین در خصوص آسیب‌هایی است که فضای مجازی بر تربیت کودک خواهد داشت و ضرورت آموزش عمومی را ثابت می‌نماید.

the role of cancellation of the feature in establishing parental legal responsibility for harms resulting from virtual spaces

parental responsibilities in upbringing children have led to their legal liabilities, and according to article 7 of the civil liability law enacted in 1960, parents are held responsible for any harm caused to children due to their negligence in the care and supervision. this responsibility encompasses both their actions and omissions. from a legal perspective, inadequate upbringing of a child is considered as negligence and imposes liability on parents. according to article 295 of the islamic penal code, if someone fails to perform an act that they are obligated to do or abandons a specific duty that they are responsible for, and as a result, a crime is committed, they can be held accountable for intentional, quasi-intentional, or pure negligence. on the other hand, by waiving privacy in the physical realm, all regulations that apply to negligence and abandonment of parental duties in the physical space are also applicable to the virtual space. regarding the enforcement of these laws, except for the deprivation of custody rights in cases of abandonment, there is no specific provision for parental negligence, despite the existence of guardianship responsibilities and obligations, both in the continuity of life and in separation. the omission of legal measures for parental negligence, including the omission of actions in the virtual space such as abandoning a child, has not been adequately addressed. this article, relying on the principles of imamite jurisprudence and the legal system of iran, aims to prove parental legal responsibility for the harms caused by virtual spaces in the upbringing of children and emphasizes the necessity of public education.