ارزیابی و تبیین قابلیت‌های استراتژیک موثر بر عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان: بر اساس تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی

هدف پژوهش حاضر، بررسی قابلیت های راهبردی موثر بر عملکرد شرکت های دانش‌بنیان است. روش پژوهش از بعد هدف کاربردی و از نظر گردآوری و تجزیه و تحلیل داده ها، توصیفی – تحلیلی است.  جامعه آماری این پژوهش، خبرگان، مشاوران، مدیران و کارشناسان در شرکت های دانش‌بنیان است. در این راستا تعداد 231 نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده و 17 نفر از خبرگان برای ارزیابی و اولویت بندی قابلیت های راهبردی انتخاب گردید و به پرسشنامه طراحی شده پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم و تکنیک‌های تصمیم‌گیری dematel فازی و anp استفاده شد. نتایج حاصل از یافته ها نشان می دهد قابلیت های راهبردی موثر بر عملکرد شرکت های دانش‌بنیان عبارتند از: قابلیت های شبکه ای، قابلیت های بازاریابی، قابلیت های پویا و قابلیت های رقابتی که به ترتیب قابلیت های بازاریابی، قابلیت های رقابتی، قابلیت های پویا، و قابلیت های شبکه ای بر عملکرد شرکت های دانش بنیان تاثیر مثبت و معناداری دارد. در مرحله بعد، با استفاده از روش های تصمیم گیری چندمعیاره دمیتل و تحلیل شبکه‌ای فازی ماتریس ارتباطات درونی بین قابلیت‌ها و اهمیت آنها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می دهد قابلیت های مدیریت برند، کیفیت، قابلیت پژوهشات بازاریابی و سنجش بازار، نوآوری، ویژگی‌های شبکه، قابلیت تبلیغات، قابلیت یادگیری، قابلیت مدیریت فروش و ارتباط با مشتریان، انعطاف پذیری، قابلیت تصمیم گیری در برابر تلاطم های محیطی، بیش از 58 درصد از وزن و اهمیت قابلیت‌ها را در بهبود عملکرد شرکت های دانش‌بنیان دارا می باشند. با توجه به نتایج حاصل از پژوهش پیشنهاد می گردد که مدیران و کارشناسان شرکت‌های دانش‌بنیان، قابلیت‌های رقابتی و قابلیت‌های بازاریابی و قابلیت‌های پویا را در اولویت برنامه های راهبردی برای کسب مزیت رقابتی پایدار قرار دهند تا بدین شکل عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان بهبود یابد.

explanation and evaluation of strategic capabilities affecting the performance of knowledge-based companies based on fuzzy multi-criteria decision-making techniques

the purpose of this research is to investigate the strategic capabilities affecting the performance of knowledge-based companies. the research method is applied in terms of purpose, and descriptive-analytical in terms of data collection and analysis. the statistical population of this research is experts, consultants, managers and experts in knowledge-based companies. in this regard, 231 people were selected using simple random sampling method and 17 experts were selected to evaluate and prioritize strategic capabilities. exploratory factor analysis, second-order confirmatory factor analysis, dematel and anp decision making techniques were used to analyze data and information. the results of the findings show that the strategic capabilities affecting the performance of knowledge-based companies are: network capabilities, marketing capabilities, dynamic capabilities, and competitive capabilities, which are respectively marketing capabilities, competitive capabilities, dynamic capabilities, and network capabilities have a positive and significant effect on the performance of knowledge-based companies. in the next stage, the internal relationship between the capabilities and their importance was investigated using the dematel multi-criteria decision-making methods and the fuzzy matrix network analysis.the results show brand management capabilities, quality, marketing research capabilities and market measurement, innovation, network features, advertising capabilities, learning capabilities, sales management capabilities and communication with customers, flexibility, decision making capabilities against environmental disturbances have more than 58% of the weight and importance of capabilities in improving the performance of knowledge-based companies. according to the results of the research, it is recommended that managers and experts of knowledge-based companies prioritize competitive capabilities, marketing capabilities, and dynamic capabilities in strategic plans to achieve sustainable competitive advantage. in this way, the performance of knowledge-based companies will improve.