تاثیرات نامتقارن شاخص حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی (مطالعه موردی: کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا)

بررسی ارتباط بین کیفیت نهادها و رشد اقتصادی یکی از موضوعات مهم در ادبیات رشد و توسعه اقتصادی محسوب بوده و در سال های اخیر همواره مورد توجه محققان و پژوهشگران اقتصادی واقع شده است. از این‌رو، هدف اصلی این پژوهش بررسی اثرات نامتقارن شاخص حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی 20 کشور منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا طی سال های 2022-1996 می باشد. برای نیل به این هدف، از الگوی خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی غیرخطی جهت برآورد الگوی پویا و بلندمدت استفاده شده است. نتایج تخمین نشان دهنده اثرات نامتقارن افزایش و کاهش شاخص حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی کشورهای مورد بررسی در بلندمدت و کوتاه مدت است. همچنین سایر متغیرهای توضیحی انباشت سرمایه فیزیکی، سرمایه گذاری مستقیم خارجی و نیروی کار تاثیر مثبت و معنادار بر رشد اقتصادی کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا داشته، اما تاثیرگذاری درجه بازبودن اقتصاد به لحاظ آماری معنادار نیست. بر اساس یافته های پژوهش، در سطوح بالای حکمرانی (سطوح پایین فساد و مقررات زاید و محدودیت‌های سیاسی و سطوح بالای ثبات سیاسی و حاکمیت قانون و اثربخشی دولت) که کیفیت نهادها نیز در سطح بالایی است، تمامی شش مولفه‌ حکمرانی خوب باعث جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی گردیده و موجب تسریع در نرخ رشد اقتصادی می‌شوند. لذا توصیه می شود سیاست‌گذاران اقتصادی با انجام اصلاحات نهادی و ایجاد نهادهای سیاسی نظیر آزادی‌های مدنی و سیاسی، احترام به قوانین و کیفیت قوانین و مقررات به افزایش شاخص حکمرانی خوب مبادرت ورزیده و از این طریق زمینه بهبود رشد اقتصادی را در این کشورها فراهم نمایند.

asymmetries effect of institutional quality index on economic growth (the case of mena countries)

the relationship among institutional quality and economic growth is one of the main issues in economic growth and development and has been considered from the view point of researchers. hence, the main objective of this article is to investigate the asymmetries effect of good governance index as a suitable proxy to institutional quality on the economic growth in mena countries during the period of 1996-2022. for achieving this, the econometric model has been estimated y pnadl method in these countries. the empirical findings indicated that there is asymmetry effect between good governance index and economic growth in short and long-run.  moreover, the other explanatory variables such as fdi, gross capital formation and labor force have positive and significant impacts on the economic growth in long-run. but, the effect of trade openness has not significant on the gdp growth. on the base of research findings, it can be argued that at high levels of governance (low levels of corruption and redundant regulations and political constraints and high levels of political stability and the rule of law and the effectiveness of government) where the quality of institutions is also high, all six good governance components attract domestic and foreign investment, accelerate economic growth rate.