محاسبه تلاش مالیاتی در استان های ایران

درآمدهای مالیاتی از بهترین، سالم ترین و مطمئن ترین منابع درآمدی دولت و یکی از ابزارهای تحقق پیشرفت و توسعه اقتصادی هر کشوری محسوب می شوند. ثبات و تداوم وصول مالیات موجب ثبات در برنامه‌ریزی دولت برای ارائه خدمات مورد نیاز کشور در زمینه های مختلف و کاهش فاصله طبقاتی و سلامت اقتصاد جامعه می شود. لذا جهت برنامه ریزی هر چه بهتر در جهت افزایش درآمدهای مالیاتی، اطلاع از تلاش مالیاتی استان های کشور ضروری است. تلاش مالیاتی دامنه یا حدودی را نشان می دهد که دولت توانسته پایه های مالیاتی موجود را کشف و از ظرفیت مالیاتی خود استفاده نماید. بنابراین هدف اصلی مطالعه حاضر محاسبه تلاش مالیاتی استا ن های ایران با استفاده از روش اقتصادسنجی فضایی است. برای محاسبه تلاش مالیاتی ابتدا باید ظرفیت مالیاتی مورد برآورد قرار گیرد. در این راستا ابتدا مدل نسبت مالیاتی استان های ایران با استفاه از مدل خطای فضایی مورد برآورد قرار گرفته است. پس از برآورد مدل، ظرفیت مالیاتی استان های کشور محاسبه و با استفاده از آن شاخص تلاش مالیاتی هر استان مورد محاسبه قرار گرفته است. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می دهد که شاخص تلاش مالیاتی تمامی استان های ایران به جز استان تهران در دوره مورد مطالعه کوچکتر از 0.84 است که نشان دهنده تلاش مالیاتی بسیار پایین استان های کشور است. شاخص تلاش مالیاتی استان تهران نیز بین 0.85 تا 1.24 بوده است که بیانگر تلاش مالیاتی قابل قبول این استان است. بنابراین مطابق نتایج، به جز استان تهران تمامی استان های کشور از عملکرد مالیاتی پایینی برخوردار هستند و ظرفیت های مالیاتی بلا استفاده بسیاری در این استان ها وجود دارد. همچنین نتایج تحقیق حاکی از پراکندگی بسیار زیاد تلاش مالیاتی در بین استان های کشور است.

measuring tax effort in iranian provinces

tax revenues are considered one of the best and most reliable sources of income for governments, and are one of the most fundamental tools for the economic development of any country. the stability and continuity of tax collection leads to stability in the government's planning to provide the services needed by the country in various fields. hence, in order to plan as well as possible to increase tax revenues, it is necessary to know about the tax efforts of the provinces of the country. tax effort indicates the extent or limits in which the government has been able to discover existing tax bases and utilize its tax capacity. therefore, the main purpose of this study is to calculate the tax effort of iran's provinces. in this regard, first the tax ratio model of iran's provinces has been estimated using spatial econometric methods. after estimating the model, the tax capacity of the country's provinces was calculated and used to compute the tax effort of each province. the results of this study show that during the study period, the tax effort index of all provinces of iran except tehran province is less than 0.84, indicating very low tax effort of the country's provinces. tehran province's tax effort index was also between 0.85 and 1.24. therefore, it can be said that all provinces of the country except tehran province have low tax performance and there are many unused tax capacities in these provinces.