بررسی پراکندگی قیمت غذا بین استان‌های ایران تحلیلی بر چهارچوب همگرایی باشگاهی

آگاهی از نحوه رفتار قیمت‌ها و چگونگی تعدیل آن‌ها در طول زمان به سبب شکل‌گیری تفاوت‌های قیمتی در میان مناطق مختلف، یکی از مهم‌ترین موضوعات مرتبط با کارایی بازارها می‌باشد. این موضوع می‌تواند سیاست‌گذاری‌های بخش عمومی را در راستای افزایش رفاه اجتماعی بهینه کند. با توجه به اهمیت مواد غذایی در سبد مصرفی خانوارها، در پژوهش پیش‌رو، فرضیه همگرایی قیمت‌ها بررسی شده است. برای این منظور، از اطلاعات شاخص قیمت مصرف‌کننده استان‌های ایران در گروه محصول خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در بازه زمانی فروردین 1383 تا اسفند 1399 و رویکرد فیلیپس و سول (2007)، استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که حرکت شاخص قیمت مواد غذایی در میان 30 استان کشور، به سمت یک تعادل واحد نمی‌باشد. با این وجود شواهدی از همگرایی باشگاهی در میان استان‌های کشور یافت شد که مبتنی بر آن می‌توان استان‌های کشور را در سه باشگاه همگرایی طبقه‌بندی کرد. با توجه به آن، مسیر انتقال نسبی استان‌ها در طول زمان در میان هریک از باشگاه‌ها متفاوت بوده است. بر این اساس، می‌توان تصدیق کرد که تاثیرات محرک‌های یکسان از قبیل سیاست‌گذاری کلان اقتصادی بر روندهای قیمتی، متفاوت خواهد بود. نبود میل به حذف تمایزات قیمتی در حوزه مواد غذایی، منجر به شکل‌گیری شکاف فزاینده‌ای در بلندمدت می‌شود. از این رو، پیشنهاد می‌شود تا نظام حکمرانی در اتخاذ سیاست‌گذاری‌ها، منطقه‌محوری را در اولویت قرار دهد.

investigating the dispersion of food prices among the provinces of iran an analysis in the framework of the club convergence

awareness of how prices behave and how to adjust them over time due to the formation of price differences among different regions is one of the most important issues related to the efficiency of markets. this issue can optimize the policies of the public sector in order to increase social welfare. considering the importance of food items in the consumption basket of households, in the upcoming research, the hypothesis of price convergence has been investigated. for this purpose, the information of the consumer price index of iran's provinces in the food and beverage product group in the period from farvardin 1383 to esfand 1399 and the approach of phillips and sul (2007) have been used. the research results show that the movement of the food price index among the 30 provinces of the country is not towards a single equilibrium. however, evidence of club convergence was found among the country's provinces, based on which the country's provinces can be classified into three convergence clubs. due to that, the relative transfer path of the provinces has been different among each of the clubs over time. based on this, it can be confirmed that the effects of the same stimuli such as macroeconomic policies on price trends will be different. the lack of desire to eliminate price differences in the food sector leads to the formation of a growing gap in the long term. therefore, it is suggested that the governance system prioritizes the region in adopting policies.