اثر نرخ ارز بر قیمت مصرف کننده با تاکید بر شاخص عدم قطعیت: رویکرد مارکوف سوئیچینگ

با توجه به تاثیرپذیری اکثر کالاها و خدمات از نرخ ارز و سهم بالای نهاده‌های واسطه‌ای از کل واردات، انتظار می‌رود که تغییرات نرخ ارز تاثیر زیادی بر قیمت‌های داخلی داشته باشد. علاوه بر این انحرافات از هدف تورمی باعث می‌شود که بنگاه‌ها تغییرات نرخ ارز را به سرعت به قیمت‌ها منعکس کنند. در این راستا، عدم قطعیت ناشی از تکانه‌های مختلف از کانال اثرگذاری بر تصمیمات مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاران، می‌تواند منجر به افزایش قیمت کالاها شود. از این‌رو، با توجه به اثر عدم قطعیت بر عبور نرخ ارز، هدف مطالعه حاضر، بررسی اثر عدم قطعیت جهانی بر عبور نرخ ارز در ایران و با استفاده از الگوی تغییر رژیم مارکوف و طی دوره زمانی بهار 1391 تا تابستان 1402 است. برای این منظور با توجه به مبانی نظری و متغیرهایی که در مطالعات صورت گرفته در حوزه عبور نرخ ارز بر قیمت‌های داخلی استفاده شده است، از داده‌های شاخص قیمت مصرف‌کننده، نرخ ارز، شاخص عدم قطعیت جهانی، رشد اقتصادی و نقدینگی استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که افزایش نرخ ارز باعث افزایش شاخص قیمت مصرف‌کننده شده است. با توجه به رابطه مثبت نرخ ارز در بازار آزاد، سیاست‌گذار باید نوسانات شدید نرخ ارز را کنترل کند که از جمله سیاست‌های پیشنهادی در این راستا، سیاست تقویت و حمایت از تولید داخلی و کاهش وابستگی به واردات محصولات، توسعه و حمایت از صادرات غیرنفتی به عنوان منبع درآمدی برای کشور و جهت‌دهی نقدینگی به سمت فعالیت‌های مولد است. نتایج همچنین نشان می‌دهد که متغیر شاخص عدم قطعیت جهانی ارتباط غیرخطی مثبت با شاخص قیمت مصرف‌کننده در هر دو رژیم دارد. بنابراین برای ثبات قیمت‌ها باید عدم قطعیت به عنوان یکی از عوامل موثر بر قیمت‌های داخلی مد نظر قرار گیرد و سیاست گذاران با پیش‌بینی عدم قطعیت‌ها، سیاست‌هایی اتخاذ نمایند که اثرات آنها را تقلیل نمایند.

the effect of exchange rate on consumer price with emphasis on uncertainty index: markov switching approach

according to the influence of most items and services on the exchange rate and the high share of intermediate inputs in the total import، it is expected that changes in the exchange rate will have a great impact on domestic prices. in addition، deviations from the inflation target cause companies to quickly reflect changes in exchange rates to prices. in this regard، the uncertainty caused by various impulses from the channel influencing the decisions of consumers and investors can lead to price increase. therefore، considering the effect of uncertainty on the exchange rate pass-through، the aim of this study is to investigate the effect of world uncertainty on the exchange rate pass-through in iran using the markov regime change model and during the period of spring 2012 to summer 2023. for this purpose، according to theoretical foundations and empirical studies، the variables of consumer price index، exchange rate، global uncertainty index، economic growth and liquidity have been used to estimate the model. considering the positive relationship of the exchange rate in the free market، the policy maker must control the extreme fluctuations of the exchange rate، which include the policies proposed in this regard، the policy of strengthening and supporting domestic production and reducing dependence on the import of products، developing and supporting non-oil exports as a source of income for the country and directing liquidity towards productive activities. the results also show that the world uncertainty index variable has a positive non-linear relationship with the consumer price index in both regimes. therefore، for price stability، uncertainty should be considered as one of the factors affecting domestic prices، and policy makers should adopt policies to reduce their effects by anticipating uncertainties.